Interne diefstal door personeel: wat mag je als beveiliger? (2026)

Een doos die steeds net na sluitingstijd naar de achteruitgang verhuist. Een kassa die elke dinsdagavond tientjes tekortkomt. Een retourbon die op naam van een collega blijkt te staan. Interne diefstal is lastiger dan winkeldiefstal, omdat de dader iemand is die er mag zijn, een pas heeft en de routines kent. En omdat jij de rondes loopt en de deuren sluit, kom je het tegen.

Dit artikel gaat over je grens: wat je volgens de wet wél en niet mag als je een medewerker verdenkt, waar waarnemen ophoudt en rechercheren begint, wat er met je rapport gebeurt, en wat er speelt als de verdachte een collega-beveiliger is.

Wat is interne diefstal, juridisch gezien?

In het Wetboek van Strafrecht zijn het twee verschillende delicten, en het verschil zit in de vraag hoe iemand aan het goed kwam.

Voor jou als beveiliger maakt dat onderscheid op de werkvloer weinig uit: in beide gevallen is het een misdrijf, en in beide gevallen gelden dezelfde regels voor wat je mag doen. Maar het helpt om het te weten als je rapporteert. Je schrijft niet “hij heeft geld gestolen”, je schrijft op wat je zag. De kwalificatie is aan de politie en het Openbaar Ministerie.

Niet alles wat op interne diefstal lijkt, is het ook. Een medewerker die een kapot artikel meeneemt omdat zijn leidinggevende dat ooit goedvond, een retourzending die op de verkeerde plek staat, een kasverschil door een telfout: veel signalen hebben een onschuldige verklaring. Daarom is je taak vastleggen en melden, niet concluderen.

Jouw rol bij interne diefstal: waarnemen, vastleggen, melden

Een beveiliger heeft geen opsporingsbevoegdheden. Je bent geen boa en geen politie. Wat je mag, mag je als burger, als werknemer van je beveiligingsbedrijf en op grond van de instructies van de opdrachtgever. In de praktijk komt het neer op drie dingen.

1. Waarnemen. Rondes lopen, toegang controleren, camerabeelden volgen als dat je taak is, en opletten wat afwijkt van het normale patroon op jouw object. Hoe je dat gericht doet zonder op uiterlijk te selecteren, staat in observeren als beveiliger.
2. Vastleggen. Tijd, plaats, wie, wat je zag, wie erbij was. Feitelijk en dezelfde dienst nog.
3. Melden. Volgens de meldprocedure van je object: meestal aan je leidinggevende of objectcoördinator en aan de contactpersoon van de opdrachtgever. Niet aan collega’s van de verdachte, en niet in de groepsapp.

Er is één functie waarin controle van personeel uitdrukkelijk bij het werk hoort: de winkelsurveillant. In de omschrijving van die functiegroep in bijlage 2 van de cao Particuliere Beveiliging staat: “De beveiliger kan ook controlerende taken hebben ten opzichte van het winkelpersoneel, zoals visitatie.” Dat maakt het geen bevoegdheid om iemand te fouilleren. Visitatie van personeel kan alleen op een grondslag die de werkgever van dat personeel heeft geregeld, en de medewerker moet meewerken. Hoe dat precies zit, inclusief het instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij structurele personeelscontroles, staat in de tassencontrole door een beveiliger.

Wat mag je als beveiliger? Zes situaties naast elkaar

Bij een aanhouding op heterdaad geldt artikel 53 lid 3: je levert de aangehoudene “onverwijld” over aan een opsporingsambtenaar, samen met wat je bij hem hebt aangetroffen. Dat betekent: meteen de politie bellen en niet eerst zelf een verhoor afnemen. Wat je verder wel en niet mag bij een aanhouding, staat in wat mag een beveiliger.

Waarnemen mag, rechercheren niet: de grens in de Wpbr

Dit is de grens waar het in de praktijk het vaakst misgaat. De Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr) kent twee soorten werk met elk een eigen vergunning:

• Beveiligingswerkzaamheden: “het bewaken van de veiligheid van personen en goederen of het waken tegen verstoring van de orde en rust op terreinen en in gebouwen” (artikel 1 lid 1 sub c).
• Recherchewerkzaamheden: “het vergaren en analyseren van gegevens” (sub e). Een recherchebureau doet dat met winstoogmerk, op verzoek van een derde, in verband met een eigen belang van die derde, en met betrekking tot “een of meer bepaalde natuurlijke personen” (sub f).

Artikel 2 verbiedt het om zonder vergunning recherchewerk te verrichten of aan te bieden. Een beveiligingsbedrijf met alleen een beveiligingsvergunning mag dat dus niet. Lees de definitie nog eens en leg hem naast de situatie van een opdrachtgever die zegt: “Ik denk dat Jan steelt, kun jij hem een paar weken in de gaten houden en bijhouden wat hij doet?” Dat is gegevens vergaren, op verzoek van een derde, in diens belang, over een bepaalde persoon. Precies dat beschrijft de Wpbr als het werk van een recherchebureau.

Het verschil in de praktijk:

Krijg je zo’n verzoek, weiger het dan niet botweg tegenover de klant, maar zeg dat je het moet afstemmen en leg het voor aan je eigen leidinggevende. Je werkgever is degene die moet beoordelen of het past binnen zijn vergunning, en die anders een recherchebureau kan voorstellen. Voor recherchebureaus geldt bovendien een eigen privacygedragscode, die als bijlage 6 bij de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus hoort.

Camera’s bij een vermoeden van interne diefstal

Bij interne diefstal komt vroeg of laat de vraag op of er een verborgen camera mag komen. Dat is geen beslissing van de beveiliger, maar je moet er wel van weten, omdat je de beelden misschien moet uitkijken of veiligstellen.

De privacygedragscode voor recherchebureaus beschrijft een zaak bij de Hoge Raad (27 april 2001) waarin een werkgever vermoedde dat een kassamedewerker herhaaldelijk verduisterde. Een recherchebureau hing vier weken een verborgen camera op die op de kassa gericht was. Op de beelden bleek een collega te verduisteren. De rechter vond dat geen inbreuk op de privacy, omdat er al een concreet vermoeden van verduistering bestond en de gedragingen niet op een andere manier konden worden vastgelegd. De les is niet dat een verborgen camera altijd mag, maar dat er een concreet vermoeden moet zijn, geen minder ingrijpend alternatief, een beperkte duur en een gerichte opstelling.

Twee strafbepalingen maken duidelijk waar het misgaat. Heimelijk filmen in een ruimte die niet voor publiek toegankelijk is, is strafbaar als het opzettelijk en wederrechtelijk gebeurt (artikel 139f Wetboek van Strafrecht, maximaal een jaar). Op een publiek toegankelijke plaats is heimelijk filmen met een daartoe aangebrachte camera strafbaar als het wederrechtelijk is (artikel 441b, maximaal twee maanden hechtenis). In een toilet of kleedruimte is een verborgen camera vrijwel nooit toegestaan, omdat de inbreuk op de privacy daar te groot is. Een kantine of pauzeruimte ligt gevoelig: dezelfde gedragscode noemt een uitspraak van de kantonrechter in Schiedam (8 juli 1997) waarin een verborgen camera werd geaccepteerd bij aanhoudende diefstal van koffie en limonade uit de kantine, nadat het personeel was gewaarschuwd. Dat is een uitzondering met strenge voorwaarden, geen vrijbrief. De volledige voorwaarden die de Autoriteit Persoonsgegevens stelt aan heimelijke controle van werknemers, met de rol van de ondernemingsraad, staan in mag je werkgever je volgen.

Moet jij de beelden uitkijken, houd je dan aan de vraag waarvoor ze zijn vrijgegeven, en zet niets op je telefoon. Zelf beelden doorsturen of filmen van een scherm kan je je baan kosten; waarom, staat in je telefoon tijdens je dienst.

Het rapport: dit moet erin staan

Bij interne diefstal is je rapport het belangrijkste wat je oplevert. Het kan worden gebruikt in een ontslagzaak, in een aangifte en bij de rechter. Is het rapport vaag, dan maakt een medewerker die op staande voet is ontslagen een goede kans om die zaak te winnen. Gebruik deze opbouw:

Schrijf het nog in dezelfde dienst, zonder oordelen, en citeer letterlijk wat er werd gezegd. Hoe je een rapportage opbouwt die standhoudt, staat uitgebreid in rapportage schrijven als beveiliger.

Wat er daarna gebeurt, en waarom dat niet jouw beslissing is

Na je melding ligt de zaak bij de werkgever van de verdachte medewerker. Die heeft drie routes, vaak tegelijk.

• Ontslag op staande voet. Artikel 7:678 lid 2 sub d van het Burgerlijk Wetboek noemt als voorbeeld van een dringende reden dat de werknemer “zich schuldig maakt aan diefstal, verduistering, bedrog of andere misdrijven, waardoor hij het vertrouwen van de werkgever onwaardig wordt”. Het ontslag moet wel onverwijld worden gegeven, met onverwijlde mededeling van de reden (artikel 7:677 lid 1). Daarom is een snel en precies rapport zo belangrijk: de werkgever mag eerst onderzoek doen, maar moet dat voortvarend doen.
• Aangifte bij de politie. Je kunt gevraagd worden een verklaring af te leggen als getuige. Je rapport is dan je geheugensteun.
• Schade verhalen. Dat speelt tussen de werkgever en de medewerker; daar heb jij geen rol in.

Ook als jij zeker weet wat je zag, beslis jij niet over de gevolgen. Dat beschermt je ook: wie als beveiliger zelf gaat straffen, bijvoorbeeld door iemand de toegang te weigeren zonder instructie of hem tegenover collega’s te beschuldigen, loopt het risico op een klacht of erger.

Als de verdachte een collega-beveiliger is

Lastiger wordt het als je ziet dat een collega iets meeneemt, een sleutel misbruikt of een kas niet klopt na zijn dienst. Beveiligers werken op plekken met sleutels, codes en toegang tot alles; juist daarom toetst de politie je betrouwbaarheid voordat je mag werken.

Voor die collega staat meer op het spel dan zijn baan. Artikel 7 lid 5 van de Wpbr bepaalt dat de toestemming van de korpschef kan worden ingetrokken als er feiten bekend worden op grond waarvan die toestemming niet zou zijn verleend. Een veroordeling voor diefstal of verduistering kan iemand zijn pas, en daarmee zijn loopbaan in de beveiliging, kosten. Hoe die toetsing werkt, staat in beveiliger worden met een strafblad.

Wat jij doet, is hetzelfde als bij elke andere medewerker: vastleggen en melden bij je leidinggevende, niet bij de collega zelf en niet bij de rest van het team. Is je leidinggevende er zelf bij betrokken, meld het dan een niveau hoger of via de interne meldprocedure van je werkgever. Gaat het om fraude met een patroon of een grote omvang, dan kan het een misstand zijn in de zin van de Wet bescherming klokkenluiders, en dan ben je beschermd tegen benadeling. Bij een eenmalig klein voorval is dat meestal niet zo. Hoe dat onderscheid werkt, staat in fraude of een misstand melden als beveiliger. Word je zelf ten onrechte verdacht, leg dan direct je eigen kant schriftelijk vast en vraag om de beelden en het rapport waarop de verdenking rust.

Voor opdrachtgevers en beveiligingsbedrijven: regel het vooraf

Wat een beveiliger op het moment zelf doet, hangt af van wat er op papier staat. Zet daarom in de objectinstructie:

1. De meldroute bij een vermoeden van interne diefstal, met namen en telefoonnummers, en een vervanger als de contactpersoon zelf betrokken is.
2. Of en hoe personeelscontroles plaatsvinden, op welke grondslag, en of de ondernemingsraad heeft ingestemd.
3. Wie camerabeelden mag uitkijken en veiligstellen, en hoe lang ze bewaard blijven.
4. Waar beveiligingswerk ophoudt. Wil een opdrachtgever gericht onderzoek naar een medewerker, dan is dat werk voor een recherchebureau met een vergunning.

Zoek je beveiligers die dit soort situaties aankunnen? Plaats je vacature op vacaturebeveiliging.nl.

Wat je als winkel- of objectbeveiliger verdient, ook met de toeslagen voor avond- en nachtdiensten, reken je uit op salaris beveiliger. Je rechten als werknemer staan in de cao particuliere beveiliging 2026.

Veelgestelde vragen over interne diefstal en de beveiliger