Ontvang vacatures direct in je mailbox
1 september 2026
Mag een beveiliger je tas controleren? De regels bij een tassencontrole
Kort antwoord: een particuliere beveiliger mag je tas niet doorzoeken. Buiten de luchthaven geeft geen enkele wet hem die bevoegdheid. Een tassencontrole in een winkel, op een festival of op een bedrijfsterrein rust volledig op jouw toestemming, gevraagd als voorwaarde in de huisregels. Je mag altijd weigeren. Het gevolg is dan dat je de toegang wordt geweigerd of dat je wordt gevraagd te vertrekken, niet dat je tas alsnog wordt geopend. Zelf je tas openhouden en de inhoud tonen doe je vrijwillig; erin graaien mag de beveiliger niet. Op de luchthaven ligt dat anders, en waarom leggen we verderop uit.
0wettelijke doorzoekbevoegdheden buiten de luchthaven
Art. 53Sv: bij heterdaad mag iedereen aanhouden, ook een burger
Art. 55bSv: fouilleren is voorbehouden aan opsporingsambtenaren
Art. 27WOR: op de werkvloer beslist de OR mee over controles
In dit artikel
Je loopt een winkel uit en er staat iemand bij de deur die vraagt of hij even in je tas mag kijken. Of je staat in de rij voor een festival en de tassen gaan open. Bijna iedereen werkt mee, en bijna niemand weet of het eigenlijk moet.
Dit artikel zet uiteen waar een tassencontrole op berust, waar de grens ligt, wat er gebeurt als je weigert en wat een beveiliger wél mag doen als hij een diefstal ziet. Alle bevoegdheden hieronder komen uit het Wetboek van Strafvordering en zijn met artikelnummer aangehaald.
Mag een beveiliger een tassencontrole doen?
Een particuliere beveiliger is juridisch een burger met een uniform. Hij heeft een beveiligingspas en een opleiding, maar geen opsporingsbevoegdheid en geen dwangmiddelen. Dat betekent concreet: hij mag je niet fouilleren, je tas niet openmaken, je jaszakken niet leegmaken en je niet vasthouden om te kijken wat je bij je hebt.
Wie dat wél mag, staat in het Wetboek van Strafvordering. Artikel 55b lid 1 geeft de bevoegdheid om een staande gehouden of aangehouden verdachte aan zijn kleding te onderzoeken en de voorwerpen te onderzoeken die hij bij zich draagt of meevoert, aan de bij of krachtens artikel 141 aangewezen ambtenaren en aan bepaalde door de minister aangewezen categorieën personen die met opsporing zijn belast. Een particuliere beveiliger valt daar niet onder. Bovendien mag dat onderzoek volgens datzelfde lid alleen voor zover het nodig is om de identiteit van die verdachte vast te stellen, dus niet om te zoeken naar gestolen spullen.
Het echte fouilleren gaat verder en staat in artikel 56. Lid 1 zegt dat de officier van justitie of de hulpofficier voor wie de verdachte wordt geleid, bij ernstige bezwaren en in het belang van het onderzoek kan bepalen dat iemand aan zijn lichaam of kleding wordt onderzocht. Lid 4 geeft daarnaast de gewone opsporingsambtenaar de bevoegdheid om een aangehouden verdachte tegen wie ernstige bezwaren bestaan aan de kleding te onderzoeken, zonder dat daar een bevel van een officier voor nodig is. En in bijzondere wetten staan nog eigen bevoegdheden om meegevoerde voorwerpen te onderzoeken, bijvoorbeeld bij verdenking van drugs of wapens.
Wat al die bevoegdheden gemeen hebben: ze zijn voorbehouden aan opsporingsambtenaren. Een particuliere beveiliger is dat niet.
Waar een tassencontrole dan wél op rust
Als er geen bevoegdheid is, waarom gebeurt het dan overal? Omdat het niet op bevoegdheid rust maar op toestemming, en die toestemming is meestal ingebouwd in de huisregels.
Een winkel, een festivalterrein en een bedrijfslocatie zijn particulier terrein. De eigenaar bepaalt onder welke voorwaarden je daar binnenkomt. Hij mag als voorwaarde stellen dat je meewerkt aan een tassencontrole, mits die voorwaarde vooraf kenbaar is, bijvoorbeeld op een bord bij de ingang of in de festivalvoorwaarden die je bij het kopen van je ticket accepteerde. Je stemt daar dan mee in door naar binnen te gaan.
Maar toestemming heeft twee eigenschappen die in de praktijk vaak worden vergeten. Toestemming kun je intrekken, ook halverwege. En toestemming voor het tonen van de inhoud is niet hetzelfde als toestemming om zelf in de tas te grijpen. De gangbare, en juridisch juiste, uitvoering is dat jij je tas openhoudt en de inhoud laat zien, terwijl de beveiliger kijkt zonder aan te raken.
De uitzondering: op de luchthaven staat het wél in de wet
Er is één uitzondering, en die is groot. Op een luchthaven berust de controle niet op huisregels maar op de wet. Artikel 37f lid 1 onder a van de Luchtvaartwet verplicht de exploitant van een luchtvaartterrein ervoor te zorgen dat alle passagiers die aan boord gaan, met hun handbagage en ruimbagage, door het beveiligingspersoneel aan een beveiligingsonderzoek zijn onderworpen. Dat gebeurt overeenkomstig de Europese verordening 300/2008.
Artikel 37h lid 1 werkt uit wat dat onderzoek van passagiers en handbagage omvat: onderzoek met detectieapparatuur, en steekproefsgewijs of wanneer de apparatuur daar aanleiding toe geeft ook een onderzoek van passagiers aan hun kleding en een nader onderzoek van hun handbagage. In bij ministeriële regeling bepaalde gevallen mag dat kledingonderzoek zelfs stelselmatig, en mogen passagiers worden bevraagd met het oog op hun betrouwbaarheid.
Dat beveiligingspersoneel is geen politie en geen boa, maar zijn medewerkers van een beveiligingsorganisatie. Weigeren mag ook daar, maar dan ga je niet aan boord.
De grens in één zin, buiten de luchthaven: jij opent je tas, de beveiliger kijkt. Zodra hij zijn handen in je tas steekt zonder dat je dat hebt toegestaan, of je vasthoudt om te voorkomen dat je weggaat terwijl er geen sprake is van een heterdaad, gaat hij zijn boekje te buiten.
Wie mag wat: beveiliger, boa en politie naast elkaar
De meeste verwarring ontstaat doordat drie functies in vergelijkbare uniformen op straat lopen, met volstrekt verschillende bevoegdheden.
| Handeling | Particuliere beveiliger | Boa | Politie |
|---|---|---|---|
| Vragen of je je tas wilt laten zien | Ja, als verzoek | Ja | Ja |
| Zelf in je tas kijken zonder toestemming | Nee, behalve luchthavenbeveiliging op grond van de Luchtvaartwet | Alleen binnen zijn akte en wettelijke grondslag | Ja, bij een wettelijke grondslag |
| Je aan je kleding onderzoeken | Nee, behalve luchthavenbeveiliging | Alleen als hij hoort tot een categorie die daar bij of krachtens artikel 141 of door de minister voor is aangewezen | Ja, onder de voorwaarden van artikel 55b en 56 |
| Je aanhouden bij heterdaad | Ja, als burger op grond van artikel 53 lid 1 | Ja | Ja |
| Je de toegang weigeren of laten vertrekken | Ja, namens de eigenaar van het terrein | Ja, binnen zijn domein | Ja, met een wettelijke grondslag |
| Een boete opleggen | Nee | Ja, binnen zijn domein | Ja |
Boa-bevoegdheden verschillen per domein en per akte van opsporingsbevoegdheid. Wat de ene boa mag, mag de andere niet; vraag er in twijfelgevallen naar.
Wil je weten met wie je te maken hebt, dan mag je daarnaar vragen. Wat een beveiliger je moet laten zien en wat hij van jou mag vragen, staat in mag een beveiliger om je identiteitsbewijs vragen. De verschillen tussen de functies en wat een boa verdient lees je in boa-salaris en bevoegdheden.
Wat er gebeurt als je weigert
Weigeren mag, en het is geen strafbaar feit. Wat er daarna gebeurt hangt af van waar je bent.
Sta je bij de ingang van een festival of een bedrijfsterrein, dan is het gevolg simpel: je komt er niet in. De controle was de voorwaarde voor toegang, en die voorwaarde vervalt niet omdat jij hem niet prettig vindt. Een ticket geeft je toegang onder voorwaarden, niet ondanks voorwaarden.
Sta je bij de uitgang van een winkel, dan verandert niet de grondslag maar de sanctie. Ook daar kan meewerken een huisregel zijn, maar je bent al binnen geweest en je hebt betaald, dus de winkelier heeft geen middel meer om je te dwingen. Hij mag je vragen mee te werken en mag je bij weigering voor de toekomst de toegang ontzeggen, maar hij mag je niet tegenhouden om te controleren wat je bij je hebt. Vasthouden zonder heterdaad kan neerkomen op wederrechtelijke vrijheidsberoving.
Er is één belangrijke nuance: weigeren is je recht, maar het is zelden je beste zet als je niets te verbergen hebt. Een weigering bij de uitgang leidt vaak tot een verdenking die er zonder de weigering niet was geweest, en daarmee tot politie erbij. Meewerken kost tien seconden. Dat is een praktisch advies en geen juridisch: je recht om te weigeren blijft onaangetast.
Bij verdenking van diefstal: aanhouding op heterdaad
Ziet een beveiliger je daadwerkelijk iets wegnemen, dan verandert de situatie. Artikel 53 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat in geval van ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit een ieder bevoegd is de verdachte aan te houden. Een ieder: dus ook een winkelbediende, een voorbijganger en een beveiliger. Dit is de enige echte bevoegdheid in dit hele verhaal, en het is er een die iedere burger heeft.
Maar aanhouden is niet doorzoeken. Lid 3 van hetzelfde artikel schrijft voor wat er daarna moet gebeuren: geschiedt de aanhouding door een ander dan een opsporingsambtenaar, dan levert deze de aangehoudene onverwijld aan een opsporingsambtenaar over, onder afgifte aan deze van bij de verdachte aangetroffen voorwerpen.
Die laatste zinsnede wordt regelmatig verkeerd gelezen als een zoekbevoegdheid. Dat is zij niet. Zij regelt wat je doet met voorwerpen die je aantreft, bijvoorbeeld omdat de verdachte ze zelf afgeeft of omdat ze open en bloot op tafel liggen. Zij geeft geen recht om ernaar te zoeken. Het doorzoeken gebeurt door de politie, na de overdracht.
Onverwijld betekent onverwijld. Een aangehouden verdachte in een kantoortje laten wachten tot het uitkomt, is geen optie. De aanhouder moet de politie direct inschakelen en de persoon overdragen. Hoe langer het duurt, hoe kwetsbaarder de aanhouding wordt.
Een tassencontrole op je eigen werkvloer
Er is nog een situatie waarin dit speelt en die zelden wordt besproken: de controle van je eigen personeel bij het verlaten van een distributiecentrum, een magazijn of een luchthavenzijde. Dat is geen bezoeker die op voorwaarden binnenkomt, maar een werknemer met een arbeidsovereenkomst.
Daar komt de Wet op de ondernemingsraden in beeld. Artikel 27 lid 1 onder l geeft de ondernemingsraad instemmingsrecht bij elk voorgenomen besluit tot vaststelling, wijziging of intrekking van een regeling inzake voorzieningen die gericht zijn op of geschikt zijn voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van de in de onderneming werkzame personen. Een structurele tassencontrole van personeel is zo’n regeling.
Voert een werkgever die in zonder instemming van de ondernemingsraad en zonder vervangende toestemming van de kantonrechter, dan is dat besluit volgens lid 5 nietig, mits de ondernemingsraad daar schriftelijk een beroep op doet. Die termijn is kort: één maand nadat de ondernemer het besluit heeft meegedeeld, of nadat de raad is gebleken dat de werkgever er uitvoering aan geeft. Wat een ondernemingsraad verder kan, staat in de ondernemingsraad in de beveiliging.
Voor beveiligers: zo doe je een controle die standhoudt
Sta jij aan de andere kant van de tas, dan is dit je werkinstructie in het kort.
- Vraag, beveel niet. Formuleer het als een verzoek, want dat is het juridisch ook. “Wilt u uw tas even openhouden” werkt beter dan “tas open”.
- Laat de bezoeker zijn eigen tas openen. Jij kijkt, jij pakt niets vast. Dat is de grens en die is scherp.
- Controleer steekproefsgewijs en aantoonbaar willekeurig. Selecteren op huidskleur, afkomst of geloofsuiting is verboden onderscheid en kost je werkgever meer dan de diefstal. Selecteren op wat je ziet gebeuren mag wel, dat is je vak. Zorg dat je achteraf kunt uitleggen waarom juist deze bezoeker aan de beurt was.
- Zorg dat de huisregels zichtbaar zijn. Zonder aangekondigde voorwaarde is er geen grondslag voor de vraag.
- Accepteer een weigering rustig. Weigeren is geen verdenking. Ontzeg zo nodig de toegang en meld het, maar houd niemand tegen.
- Alleen bij echte heterdaad houd je aan. Je moet het zelf hebben waargenomen. Bel meteen de politie en draag over.
- Leg het incident vast. Tijd, plaats, wat je zag, wie erbij was. Een rapportage die dezelfde dag is geschreven, is later het verschil.
- Escaleert het, ga niet mee in de escalatie. Wat je rechten zijn als het uit de hand loopt, lees je in agressie en geweld tegen beveiligers.
Werk waarin je dit soort situaties dagelijks tegenkomt, en waarin een goede werkgever je ervoor opleidt.
Wat je hiervoor moet kennen en wat je ermee verdient
Bevoegdheden zijn examenstof. In de opleiding tot beveiliger komt het onderscheid tussen aanhouden, staande houden en fouilleren uitgebreid terug, en juist op dit onderdeel struikelen kandidaten. Wat de opleiding inhoudt en welke niveaus er zijn, lees je in beveiliger niveau 2 of 3. Wat je in welke schaal verdient staat in het salarisoverzicht met rekentool, en je volledige rechten staan in de cao Particuliere Beveiliging 2026.
Werk in de buurt zoeken kan per regio: bekijk de vacatures in Amsterdam, Noord-Brabant of Groningen.
Winkel, evenement of object: er staan door heel Nederland vacatures open bij werkgevers die zoeken op houding, niet alleen op papier.
Veelgestelde vragen over de tassencontrole
Mag een beveiliger mijn tas openmaken?
Nee, tenzij je op een luchthaven staat. Buiten de luchthaven heeft een particuliere beveiliger geen wettelijke bevoegdheid om je tas te doorzoeken. Hij mag je vragen of je hem wilt openhouden en hij mag kijken, maar hij mag er niet zelf in graaien. Bevoegdheden om kleding en meegevoerde voorwerpen te onderzoeken, zoals artikel 55b en artikel 56 van het Wetboek van Strafvordering, zijn voorbehouden aan opsporingsambtenaren. Op een luchthaven mag het beveiligingspersoneel wel je handbagage nader onderzoeken en je aan je kleding onderzoeken; dat staat in artikel 37f en 37h van de Luchtvaartwet.
Mag ik een tassencontrole weigeren?
Ja, weigeren mag altijd en het is geen strafbaar feit. Bij de ingang van een festival of bedrijfsterrein is het gevolg dat je niet naar binnen mag, want de controle was de voorwaarde voor toegang. Bij de uitgang van een winkel mag je worden gevraagd te vertrekken en kan je voor de toekomst de toegang worden ontzegd, maar je mag niet worden tegengehouden om alsnog te controleren wat je bij je hebt.
Mag een beveiliger mij vasthouden als ik weiger?
Nee, niet op grond van een weigering. Vasthouden mag alleen bij een aanhouding, en die is volgens artikel 53 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering alleen toegestaan bij ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit. Weigeren is geen strafbaar feit en levert dus geen heterdaad op. Iemand zonder die grondslag vasthouden kan neerkomen op wederrechtelijke vrijheidsberoving.
Wat mag een beveiliger wel als hij mij ziet stelen?
Dan mag hij je aanhouden. Artikel 53 lid 1 bepaalt dat bij ontdekking op heterdaad een ieder bevoegd is de verdachte aan te houden, dus ook een beveiliger als burger. Doorzoeken mag hij nog steeds niet. Lid 3 verplicht hem je onverwijld over te dragen aan een opsporingsambtenaar, onder afgifte van bij jou aangetroffen voorwerpen. Dat gaat over spullen die hij aantreft, bijvoorbeeld omdat je ze afgeeft, en niet over het recht om ernaar te zoeken.
Mag mijn werkgever mijn tas controleren als ik het pand verlaat?
Alleen als daar een geldige regeling voor is. Artikel 27 lid 1 onder l van de Wet op de ondernemingsraden geeft de ondernemingsraad instemmingsrecht bij regelingen voor voorzieningen die gericht zijn op of geschikt zijn voor controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van personeel. Een structurele tassencontrole valt daaronder. Zonder instemming van de OR of vervangende toestemming van de kantonrechter is zo’n besluit nietig, als de OR daar binnen een maand schriftelijk een beroep op doet.
Mag een beveiliger kiezen wie hij controleert?
Alleen op een neutrale manier. Een steekproef mag, bijvoorbeeld elke tiende bezoeker of een willekeurige selectie. Selecteren op huidskleur, afkomst, geloofsuiting of andere persoonskenmerken is verboden onderscheid en levert een klacht op bij het College voor de Rechten van de Mens. Voor de beveiliger zelf is een aantoonbaar willekeurig systeem ook de beste bescherming, omdat hij dan kan laten zien waarom juist deze bezoeker aan de beurt was.
Bronnen. De aanhoudingsbevoegdheid bij heterdaad en de overdrachtsplicht staan in artikel 53 van het Wetboek van Strafvordering; het onderzoek aan kleding en meegevoerde voorwerpen in artikel 55b en het onderzoek aan lichaam of kleding in artikel 56 van diezelfde wet, waarvan lid 4 de gewone opsporingsambtenaar een eigen bevoegdheid geeft. Het beveiligingsonderzoek op luchthavens staat in artikel 37f en artikel 37h van de Luchtvaartwet. Het instemmingsrecht van de ondernemingsraad en de nietigheid bij het ontbreken daarvan staan in artikel 27 lid 1 onder l en lid 5 van de Wet op de ondernemingsraden. Achtergrond over de positie van de particuliere beveiliger is te vinden bij De Nederlandse Veiligheidsbranche. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies; laat je bij een concreet geschil adviseren door een jurist of je vakbond.
Na jaren als marketing manager bij ProHost Security in Groningen weet Matthijs wat er speelt op de beveiligingsmarkt, van werkvloer tot cao-tafel. Vanuit zijn liefde voor marketing én beveiliging bouwde hij Vacaturebeveiliging.nl van een zolderkamer uit tot een kantoor met vier collega’s, en kantoorhond Finn.