Wat mag een beveiliger wel en niet? Alle bevoegdheden op een rij (2026)

Veel mensen denken dat een beveiliger ongeveer hetzelfde mag als een agent. Dat klopt niet. Wel treedt een beveiliger op namens de eigenaar van een winkel, festival of kantoor, en dat geeft hem meer ruimte dan je zou verwachten. In dit artikel staat per situatie wat een beveiliger wel en niet mag, met het wetsartikel erbij. Werk je zelf als beveiliger, dan is dit de kern van je vak. Ben je bezoeker of klant, dan weet je waar je aan toe bent.

De basis: wat mag een beveiliger volgens de wet?

Een particuliere beveiliger is geen opsporingsambtenaar. De artikelen 141 en 142 van het Wetboek van Strafvordering sommen op wie met opsporing is belast: onder meer de officier van justitie, de politie, de Koninklijke Marechaussee en boa’s. Beveiligers staan daar niet bij. Hun werk valt onder de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr), die het omschrijft als het bewaken van de veiligheid van personen en goederen en het waken tegen verstoring van de orde en rust op terreinen en in gebouwen.

Wat een beveiliger wél kan, komt uit vier bronnen:

• Het huisrecht van de eigenaar. De winkel, het bedrijf of de organisator bepaalt wie er binnenkomt en onder welke voorwaarden. De beveiliger voert dat uit.
• Bevoegdheden die iedere burger heeft. Zoals aanhouden op heterdaad en noodweer.
• Jouw toestemming. Een tassencontrole bij de ingang bijvoorbeeld rust daarop.
• Wat de beveiligingswet toestaat. Met toestemming van de minister handboeien, en een gekeurde hond met een gekeurde geleider.

Die vier bronnen verklaren elke situatie hieronder. Staat er geen van de vier achter, dan mag de beveiliger het niet.

Wat mag een beveiliger wel en niet? Het overzicht

Een paar van deze vragen hebben we apart uitgewerkt. Over het identiteitsbewijs lees je alles in mag een beveiliger om je identiteitsbewijs vragen?, en over tassen in mag een beveiliger een tassencontrole doen? Hoe dat er in een winkel uitziet, met een aanhouding stap voor stap, staat in wat doet een winkelbeveiliger precies?

Moet je luisteren naar een beveiliger?

Er is geen wet die zegt dat je elke aanwijzing van een beveiliger moet opvolgen. Een beveiliger kan je niets bevelen zoals een agent dat kan. Maar er is één opdracht waar je wel aan moet voldoen: het verzoek om te vertrekken.

Artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht maakt het strafbaar om ergens wederrechtelijk binnen te dringen, of om niet meteen weg te gaan als de rechthebbende dat vordert. De beveiliger doet die vordering namens de eigenaar. Blijf je, dan riskeer je maximaal een jaar celstraf of een geldboete. In de praktijk betekent dit: de huisregels van een winkel, club of festival zijn de voorwaarden waaronder je binnen mag zijn. Houd je je daar niet aan, dan kan de beveiliger je wegsturen, en dan moet je gaan.

Wat mag een beveiliger bij een winkelverbod?

Heb je een schriftelijk winkelverbod gekregen en ga je toch naar binnen, dan dring je volgens de Hoge Raad (29 oktober 2019) in beginsel wederrechtelijk binnen. De beveiliger kan dan de politie bellen. Bijzondere omstandigheden kunnen dat anders maken, bijvoorbeeld als de rechter het winkelverbod onrechtmatig vindt. Een beveiliger kan zo’n verbod niet zelf opleggen; dat doet de winkel of het winkelcentrum.

Aanhouden op heterdaad: wat mag een beveiliger precies?

Artikel 53 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering geeft iedereen de bevoegdheid om een verdachte aan te houden als een strafbaar feit op heterdaad wordt ontdekt. Een beveiliger heeft dus dezelfde bevoegdheid als jij, niet meer. Drie dingen maken het verschil:

1. Het moet echt heterdaad zijn. Volgens artikel 128 Sv is dat als het feit wordt ontdekt terwijl het wordt gepleegd of meteen daarna. Ziet een beveiliger pas uren later op camerabeelden dat iemand iets heeft meegenomen, dan is het geen heterdaad meer en mag hij niet op eigen gezag aanhouden. Dan is het een zaak voor de politie. Ziet hij het live op de monitor gebeuren, dan kan het wel heterdaad zijn.
2. Niet meer kracht dan nodig. Volgens de politie mag het geweld bij een burgeraanhouding niet verder gaan dan nodig is, en stopt het zodra de verdachte zich overgeeft.
3. Direct overdragen. Lid 3 zegt dat wie geen opsporingsambtenaar is, de aangehouden persoon onverwijld aan de politie overdraagt, samen met voorwerpen die bij de verdachte zijn gevonden. Een vaste maximale vasthoudtijd staat niet in de wet: de norm is dat de politie zo snel mogelijk wordt gebeld en de persoon overneemt.

Geweld, noodweer en handboeien

Noodweer

Artikel 41 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht zegt dat je niet strafbaar bent als je jezelf of een ander, of goederen, verdedigt tegen een ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanval, en die verdediging noodzakelijk is. Volgens de Hoge Raad (arrest van 22 maart 2016) mag de verdediging niet in onredelijke verhouding staan tot de aanval, en valt noodweer weg als je je aan de aanval had kunnen en moeten onttrekken. Gaat een beveiliger door een hevige emotie, veroorzaakt door de aanval, te ver, dan kan het noodweerexces zijn (lid 2). Maar dat is een uitzondering waar een rechter over beslist, geen vrijbrief.

Handboeien

Een beveiliger draagt standaard geen handboeien. Artikel 9 lid 3 van de Wpbr staat het alleen toe als de minister daarvoor toestemming heeft gegeven; die ontheffing vraagt het beveiligingsbedrijf aan bij Justis. En ook dan zijn de regels streng (lid 4 en 5):

• alleen bij iemand die op heterdaad is aangehouden, in afwachting van de politie;
• alleen als die persoon probeert te ontsnappen of gevaarlijk is, en dat niet op een andere manier te voorkomen is;
• het gebruik moet redelijk en gematigd zijn;
• de beveiliger meldt het gebruik aan de politie.

Wapenstok, pepperspray en honden

Een wapenstok is volgens de Wet wapens en munitie een wapen van categorie IV, dat je niet mag dragen. Pepperspray valt in categorie II en is dus verboden. Voor particuliere beveiligers geldt daarop geen uitzondering. Een beveiligingshond mag wel, maar alleen als hond en geleider allebei een geschiktheidsverklaring hebben en de hond onder direct toezicht van de geleider staat (artikel 17 van de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus). Hoe dat werk eruitziet, lees je in hondengeleider in de beveiliging.

Werk je zelf als beveiliger en krijg je te maken met agressie, dan staat in agressie en geweld in de beveiliging wat je werkgever voor je moet regelen en wat je doet na een incident.

Mag een beveiliger fouilleren of je tas doorzoeken?

Fouilleren, dus aan je kleding en lichaam voelen, mag een beveiliger niet. De veiligheidsfouillering staat in artikel 7 lid 3 van de Politiewet 2012 en is voor politieambtenaren, bij onmiddellijk gevaar. De minister kan die bevoegdheid ook aan bepaalde boa’s geven, een beveiliger nooit. Het onderzoek aan de kleding van een aangehouden verdachte (artikel 56 Sv) is voor opsporingsambtenaren.

Een tassencontrole bij de ingang is iets anders: die rust op jouw toestemming, als voorwaarde om binnen te komen. Je mag weigeren; het gevolg is dan dat je niet naar binnen mag, niet dat je tas alsnog wordt geopend. Op een luchthaven ligt dat anders, omdat de controle daar in de wet staat. Meer daarover lees je in werken als luchthavenbeveiliger.

Beveiliger, boa of politie: wie mag wat?

Het verschil tussen een beveiliger, een toezichthouder en een boa werken we verder uit in toezichthouder worden en boa-salaris 2026.

Wat een beveiliger zelf moet: uniform en pas

Een beveiliger heeft niet alleen beperkte bevoegdheden, maar ook plichten die jij als bezoeker kunt controleren:

• Uniform. Artikel 9 lid 1 van de Wpbr verplicht een beveiliger tot het dragen van een uniform, met het embleem uit de regeling. Dat uniform mag niet meer dan nodig lijken op dat van de politie of de krijgsmacht. Alleen als het bedrijf daarvoor ontheffing heeft, bijvoorbeeld voor winkelsurveillance, mag hij in burgerkleding werken.
• Beveiligingspas. Een beveiliger draagt zijn legitimatiebewijs bij zich en laat het op verzoek zien (artikel 9 lid 8 Wpbr). Twijfel je of iemand echt beveiliger is, vraag dan gewoon om de pas.

Hoe de pas eruitziet en wat de kleuren betekenen, lees je in de meest gestelde vragen over beveiligingspassen. Wat je werkgever je aan kleding moet geven, staat in het uniform in de beveiliging. En wie met een bodycam werkt, vindt de regels in bodycam in de beveiliging.

Ging een beveiliger te ver? Zo pak je het aan

1. Noteer wat er gebeurde, met tijd, plaats en getuigen, en vraag de naam of het pasnummer van de beveiliger.
2. Dien een klacht in bij het beveiligingsbedrijf of bij de winkel of organisator die het bedrijf inhuurde. Het bedrijf is verantwoordelijk voor zijn personeel.
3. Doe aangifte bij de politie als er geweld is gebruikt of je onterecht bent vastgehouden. Een beveiliger die zonder grond geweld gebruikt, is net zo strafbaar als ieder ander.
4. Meld het bij de politie als je denkt dat een bedrijf de beveiligingswet overtreedt, bijvoorbeeld met iemand zonder pas of met verboden middelen. De politie houdt toezicht en Justis kan sancties opleggen.

Voor beveiligers: wat er voor jou op het spel staat

Ga je als beveiliger buiten je bevoegdheden, dan riskeer je meer dan een strafzaak. Je toestemming om als beveiliger te werken hangt af van je betrouwbaarheid. Een veroordeling kan betekenen dat je je pas kwijtraakt en je vak niet meer kunt uitoefenen. Wat meetelt bij de screening, lees je in beveiliger worden met een strafblad. Goed rapporteren helpt je om achteraf te laten zien dat je binnen de regels bleef; hoe dat moet, staat in een rapportage schrijven als beveiliger. Je rechten als werknemer staan in de cao particuliere beveiliging 2026.

Wat verandert er aan wat een beveiliger mag?

• Nieuw Wetboek van Strafvordering. Het nieuwe wetboek is in februari 2026 door de Eerste Kamer aangenomen en gaat op 1 april 2029 in. Tot die tijd blijft artikel 53 gelden zoals hierboven beschreven.
• Nieuwe beveiligingswet. Er wordt gewerkt aan een opvolger van de Wpbr, maar er ligt nog geen wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. De stand van zaken lees je in de nieuwe beveiligingswet.

Werk je als beveiliger in een bepaalde regio, bekijk dan ook de vacatures en salarissen in bijvoorbeeld Rotterdam, Amsterdam of Noord-Brabant.

Veelgestelde vragen: wat mag een beveiliger?