Verklaring van geen bezwaar in de beveiliging: wanneer heb je er een nodig?

Solliciteer je op een beveiligingsbaan op Schiphol, bij een defensieterrein of in de luchtvracht, dan staat er vroeg of laat een zin in de vacature die je bij gewone objectbeveiliging nooit tegenkomt: je moet een verklaring van geen bezwaar kunnen krijgen. Veel kandidaten lezen daar overheen, of denken dat het een duur woord is voor de VOG die ze al hebben. Dat is het niet. Het is een apart besluit, van een andere minister, op grond van een andere wet, met een eigen procedure en eigen gevolgen als het misgaat.

Opvallend genoeg regelt de cao Particuliere Beveiliging hier helemaal niets over. Wij hebben de hele cao-tekst nagezocht op de woorden vertrouwensfunctie, veiligheidsonderzoek, verklaring van geen bezwaar, screening, antecedenten en AIVD. Alle zes komen ze nul keer voor. Je rechten en je termijnen komen dus volledig uit de Wet veiligheidsonderzoeken en uit het gewone bestuursrecht. Dit artikel zet ze op een rij, met de artikelnummers erbij, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

VOG, beveiligingspas of vgb: drie papieren die vaak door elkaar lopen

In de beveiliging bestaan drie verschillende betrouwbaarheidstoetsen naast elkaar. Ze worden in vacatureteksten en op forums voortdurend door elkaar gehaald, terwijl ze van elkaar verschillen in wie hem afgeeft, waar naar wordt gekeken en wat er gebeurt als je van baan wisselt.

Ga je voor een gewone beveiligingsbaan, dan heb je met de eerste twee te maken. Alles over die route staat in onze uitleg over de beveiligingspas, en wat er gebeurt als er iets op je naam staat lees je in beveiliger worden met een strafblad. De rest van dit artikel gaat over de derde: de vgb.

Wanneer heb je een verklaring van geen bezwaar nodig?

De wet koppelt de vgb aan het begrip vertrouwensfunctie. Artikel 1 van de Wet veiligheidsonderzoeken omschrijft de verklaring als een verklaring dat er vanuit het oogpunt van de nationale veiligheid geen bezwaar bestaat tegen de vervulling van een bepaalde vertrouwensfunctie door een bepaalde persoon. Let op die twee woorden: bepaalde functie, bepaalde persoon. De verklaring hangt dus niet aan jou alleen, maar aan de combinatie van jou en die ene functie.

Er zijn twee manieren waarop jouw baan in die categorie terechtkomt.

Via de functie

Op grond van artikel 3 lid 1 wijst de verantwoordelijke minister functies aan die de mogelijkheid bieden de nationale veiligheid te schaden, in overeenstemming met de minister van Binnenlandse Zaken. De werkgever krijgt daarvan meteen bericht. Zo’n aanwijzing is niet voor eeuwig: lid 4 verplicht de minister om binnen vijf jaar, en daarna telkens na vijf jaar, opnieuw te bekijken of de aanwijzing gehandhaafd moet blijven.

Via de locatie

Sinds de wetswijziging van 2026 wijst de minister ook hele locaties aan waarvan de toegang de nationale veiligheid kan schaden. Dat staat in artikel 3a lid 1. Het gevolg is stevig: volgens lid 2 worden alle functies die op zo’n aangewezen locatie worden uitgeoefend aangemerkt als vertrouwensfunctie. Niet je taak bepaalt het dan, maar de plek waar je staat. Artikel 3b trekt diezelfde regeling door naar functies in de veilige vracht- en toeleveringsketen uit artikel 37p van de Luchtvaartwet, dus naar de luchtvrachtloodsen waar mensen regulier en onbegeleid bij identificeerbare luchtvracht kunnen komen.

Zo loopt de aanvraag van je verklaring van geen bezwaar, stap voor stap

Je vraagt een vgb niet zelf aan. Dat kan ook niet: de wet legt de aanmelding bij je werkgever. Hieronder de procedure zoals de artikelen 4 tot en met 6 hem voorschrijven, met de termijnen erbij.

Die laatste stap is belangrijker dan hij lijkt. Een werkgever die je alvast laat beginnen omdat het druk is, handelt in strijd met artikel 4 lid 6. Word je dus aangenomen onder voorbehoud van de screening, ga er dan van uit dat je startdatum kan opschuiven, en vraag daar bij het tekenen naar.

Zit je al in dienst en wordt jouw functie of jouw locatie pas later aangewezen? Dan geldt artikel 5. Je werkgever moet je dan aanmelden binnen vier weken na de dagtekening van het aanwijzingsbesluit. Geef je geen toestemming, of wordt de verklaring geweigerd, dan moet je werkgever je volgens artikel 5 lid 6 binnen acht weken uit die functie ontheffen. Dat is geen ontslag op zichzelf, maar het betekent wel dat je die functie niet meer mag uitoefenen.

Waar de onderzoeker precies naar kijkt

Hier zit de grootste geruststelling voor wie zich zorgen maakt, en tegelijk het punt dat het vaakst verkeerd wordt naverteld. Artikel 7 lid 2 zegt niet dat de dienst naar van alles mag kijken. Het gebruikt het woord uitsluitend, en somt daarna vier categorieën op.

Categorie d is de brede. De AIVD vult die zelf in met vijf eigenschappen: je moet eerlijk, onafhankelijk, loyaal, integer en veiligheidsbewust zijn. Daar kunnen dus dingen als chantabelheid of het verzwijgen van relevante informatie onder vallen. Wat er niet in staat is minstens zo veelzeggend: je politieke voorkeur, je geloof, je vakbondslidmaatschap of je gezondheid komen in dit rijtje niet voor.

Op de luchthaven geldt een eigen beleidsregel

Voor de burgerluchthavens bestaat een aparte beleidsregel uit 1997 die nog steeds geldt. Die maakt twee dingen concreet. Ten eerste weegt de beoordelaar volgens artikel 1 lid 1 zes dingen mee: de aard van de gegevens, de ouderdom ervan, de aard en zwaarte van de delicten, de zwaarte van de opgelegde straffen of maatregelen, het aantal gegevens in een bepaalde tijdspanne, en jouw leeftijd op het moment dat de gegevens werden vastgelegd. Dat laatste punt is voor veel mensen goed nieuws: een jeugdzonde telt in de weging anders dan hetzelfde feit op je veertigste.

Ten tweede noemt lid 2 twaalf onderwerpen waar in het bijzonder op wordt gelet.

Aan die lijst valt iets op. Gebruik van harddrugs staat er los van handel in, terwijl bij softdrugs alleen handel in grotere hoeveelheden wordt genoemd. En de laatste twee punten zijn open geformuleerd, waardoor er ruimte blijft voor feiten die specifiek met luchtvaart te maken hebben.

Op de luchthaven geldt geen vaste terugkijktermijn

Dit is het punt waar bijna iedereen de mist in gaat, ook mensen die het goed hebben opgezocht. Voor gewone veiligheidsonderzoeken staan de beoordelingsperiodes in artikel 2 van de Beleidsregel veiligheidsonderzoeken 2021: in beginsel tien jaar op A-niveau, acht jaar op B-niveau en vijf jaar op C-niveau. Omdat het onderzoek voor de burgerluchtvaart op B-niveau ligt, concluderen mensen dat er acht jaar wordt teruggekeken.

Dat klopt niet. Artikel 1 lid 3 van diezelfde beleidsregel verklaart haar voor de beoordeling van justitiële gegevens uitdrukkelijk niet van toepassing op veiligheidsonderzoeken voor een vertrouwensfunctie op een Nederlandse burgerluchthaven. Daarvoor bestaat juist die oudere beleidsregel uit 1997, en die kent geen vaste periode maar alleen de zes wegingsfactoren hierboven, waaronder de ouderdom van het gegeven. Er is op de luchthaven dus geen jaartal waarachter iets automatisch niet meer meetelt, en ook geen jaartal waarbinnen iets automatisch fataal is.

Wat een verklaring van geen bezwaar kost, en wie dat betaalt

Dit is de vraag die kandidaten het vaakst stellen en die het makkelijkst te beantwoorden is. Artikel 9a lid 1 van de Wet veiligheidsonderzoeken zegt in één zin dat de kosten van het onderzoek ten laste van de werkgever komen. Voor het onderzoek zelf staat er geen uitzondering bij. Betaalt de werkgever niet, dan kan de minister het bedrag volgens lid 3 invorderen bij dwangbevel. Krijg je te horen dat het bedrag van je loon wordt ingehouden, dan klopt dat niet, en dan is wat je werkgever wel en niet op je loon mag inhouden je volgende leesvoer.

De bedragen zelf staan in de Regeling tarieven veiligheidsonderzoeken. Per 1 januari 2026 gelden deze.

De burgerluchtvaart heeft dus een eigen, veel lager tarief dan de gewone niveaus, ook al gaat het inhoudelijk om een onderzoek op B-niveau. Dat verklaart waarom luchthavenwerkgevers grote aantallen mensen laten screenen zonder dat de kosten uit de hand lopen. En artikel 3 van dezelfde regeling zet er een grens omheen: de betaalverplichting ontstaat pas na een aanmelding. Een oriënterend gesprek kost dus niets.

Dit gaat over het veiligheidsonderzoek, niet over je beveiligingspas. Wat die kost en hoe die aanvraag loopt, staat in ons artikel over de beveiligingspas.

Geweigerd of ingetrokken: wat gebeurt er dan?

Artikel 8 noemt twee gronden om een verklaring te weigeren. De eerste is de bekende: er zijn onvoldoende waarborgen dat je je plichten onder alle omstandigheden getrouw zult vervullen. De tweede wordt vaak vergeten en treft mensen die niets verkeerd hebben gedaan: het onderzoek heeft onvoldoende gegevens kunnen opleveren om daarover een oordeel te geven. Wie lange tijd in het buitenland heeft gewoond, loopt daar in de praktijk tegenaan, omdat er over die jaren simpelweg te weinig te controleren valt.

Een afgegeven verklaring is bovendien niet onaantastbaar. Artikel 10 geeft de minister de bevoegdheid haar in te trekken als later blijkt dat de waarborgen ontbreken. En artikel 9 lid 1 maakt duidelijk dat er na vijf jaar, of eerder bij nieuwe feiten, een hernieuwd onderzoek mag komen. Voor dat hernieuwde onderzoek is jouw instemming niet vereist. De instemming uit artikel 4 lid 2 geldt alleen voor de eerste aanmelding.

Op de burgerluchthaven is dat trouwens geen kwestie van mogen. De AIVD schrijft dat daar iedere vijf jaar een herhaalonderzoek wordt uitgevoerd, en dat de geldigheidsduur van je toegangspas daaraan is gekoppeld. Je pas en je herkeuring lopen dus gelijk op.

Ben je het oneens met een weigering of een intrekking, dan is dat een besluit van een bestuursorgaan. De Wet veiligheidsonderzoeken zelf regelt daar voor Europees Nederland geen bijzondere route voor, dus geldt de gewone weg van de Algemene wet bestuursrecht: bezwaar maken binnen zes weken na de bekendmaking, en daarna zo nodig beroep bij de rechtbank. Schakel daarvoor je vakbond of een jurist in, want de motivering van zo’n besluit is vaak summier.

Wat er verandert als je van werkgever wisselt

In de beveiliging wissel je vaker van werkgever dan van werkplek. Een contractwissel op een object betekent dat een ander bedrijf de opdracht overneemt, terwijl jij op dezelfde plek blijft staan. Precies daar zat tot voor kort een probleem: de vgb is verbonden aan een functie bij een werkgever, dus bij elke wissel moest er in beginsel een nieuwe worden aangevraagd.

Sinds de wetswijziging van 2026 kent de wet daar een uitzondering voor, maar alleen op locaties die de minister uitdrukkelijk heeft aangewezen. Artikel 3a lid 3 bepaalt dat een verklaring die is afgegeven voor een functie op zo’n aangewezen locatie geldig blijft bij opeenvolgende functies op diezelfde locatie. In de toelichting bij de wet staat erbij dat dat ook geldt als je die volgende functie bij een andere werkgever vervult. Er hangt een termijn aan, en een voorwaarde die je zelf niet kunt nakijken.

Dat register is nieuw en staat in artikel 10a. De wet noemt het een register van personen die een vertrouwensfunctie vervullen; de AIVD spreekt van het register van actieve vertrouwensfunctionarissen. Het wordt bijgehouden door de ministers van Binnenlandse Zaken en van Defensie samen, en lid 2 somt limitatief op welke negen gegevens erin staan: je naam en achternaam, je burgerservicenummer, je geboortedatum, het kenmerk en de afgiftedatum van je verklaring, je werkgever, de datum van afmelding, de datum waarop je met de vertrouwensfunctie bent belast, de datum waarop je eruit bent ontheven, en de eigenschappen van de verklaring. Er staat dus niets over de inhoud van je onderzoek in. Werkgevers gebruiken het register volgens lid 4 met jouw burgerservicenummer om te controleren of je al een geldige verklaring hebt. Word je uit de vertrouwensfunctie ontheven, dan moet je werkgever je op grond van artikel 4 lid 7 zo spoedig mogelijk en uiterlijk binnen vijf weken afmelden.

Zo bereid je je voor op de screening

Je kunt de uitkomst niet sturen, maar je kunt wel voorkomen dat de procedure onnodig lang duurt of op een misverstand stukloopt.

1. Reken op de volle acht weken. Zeg je huidige baan niet op voordat de verklaring er is, want je werkgever mag je pas daarna met de functie belasten.
2. Zet je adressen op een rij. Onvolledige gegevens leiden tot een uitvraag, en die zet de beslistermijn stil zolang jij niet reageert.
3. Verzwijg niets. Categorie d gaat over gedragingen en omstandigheden. Iets zelf melden weegt anders dan iets dat later boven tafel komt; hoe dat uitpakt met een strafblad staat in beveiliger worden met een strafblad.
4. Vraag je werkgever wat hij aanmeldt. Hij is verplicht je uit te leggen wat de aanmelding betekent en welke rechtsgevolgen ze heeft. Dat is geen formaliteit, dat is artikel 4 lid 2.
5. Vraag bij een overstap na hoe het met je verklaring zit. Ga er niet vanzelf van uit dat hij meeverhuist.
6. Hoor je na 40 werkdagen niets? Dan adviseert de AIVD om contact op te nemen met het Klant Contact Centrum van de Unit Veiligheidsonderzoeken.
7. Bewaar je verklaring. Een vgb wordt eenmalig verstrekt. Ben je hem kwijt, dan kan je werkgever om een kopie van de oorspronkelijke verklaring verzoeken.

Veelgestelde vragen over de verklaring van geen bezwaar