Mag je werkgever loon inhouden? De regels in de beveiliging

Je opent je loonstrook en er staat minder op dan je had verwacht. Een dienst die verviel, een paar minuren, een bedrag met een omschrijving die je niet kent. De vraag is dan altijd dezelfde: mag dit eigenlijk wel?

Hieronder staat per situatie wat je werkgever mag inhouden en wat niet, met het cao-artikel of wetsartikel erbij en met bedragen die je op je eigen strook kunt naleggen. De branchespecifieke regels komen uit de cao Particuliere Beveiliging; de algemene regels uit het Burgerlijk Wetboek.

De hoofdregel: geen werk betekent niet automatisch geen loon

Het oude gezegde geen arbeid, geen loon klopt niet meer. Artikel 7:628 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek zegt het zo: je werkgever is verplicht je loon te betalen als je de overeengekomen arbeid geheel of gedeeltelijk niet hebt verricht, tenzij dat niet-werken in redelijkheid voor jouw rekening behoort te komen.

Dat is een omkering met grote gevolgen. De bewijslast ligt niet bij jou om aan te tonen dat je recht op loon hebt; je werkgever moet aantonen dat het niet-werken jouw risico was. Ging een dienst niet door omdat de opdrachtgever het object sloot, omdat de planning misging of omdat er te weinig werk was, dan is dat ondernemersrisico. Dat mag hij niet op jou afwentelen.

Er is wél een uitzondering, en die is voor beveiligers geen theorie. In de eerste zes maanden van je arbeidsovereenkomst mag hier schriftelijk van worden afgeweken (artikel 7:628 lid 5); bij opvolgende contracten telt die zes maanden in totaal. Een cao kan die periode volgens lid 7 verlengen, maar alleen voor functies met werk dat incidenteel van aard is en geen vaste omvang heeft. Belangrijker: artikel 13 lid 1c van de cao beschrijft uitdrukkelijk het contract waarin staat dat je de eerste 6 maanden alleen loon krijgt over de uren die je daadwerkelijk hebt gewerkt, en voegt eraan toe dat je in die periode ook geen loon krijgt als je ziek bent. Zo’n uitsluiting bestaat dus in deze branche. Kijk dus eerst in je eigen contract of die eerste zes maanden zijn uitgesloten — daarna geldt de hoofdregel gewoon.

Wanneer mag je werkgever loon inhouden en wanneer niet?

Dit is het overzicht waar het om draait. Alle situaties die in de beveiliging het vaakst voorkomen, met de bepaling erbij.

Minuren: hier mag geen euro van je loon af

Dit is een bepaling die op loonstroken geregeld verkeerd terugkomt. Minuren zijn de uren die je minder hebt gewerkt dan je arbeidsduur, ook wel leegloopuren genoemd. Artikel 24 lid 1 van de cao is er in één zin klaar mee: minuren krijg je betaald in de loonperiode waarin deze ontstaan.

Er wordt dus niets ingehouden. Wat je werkgever wél mag, staat in lid 2: hij kan je verplichten die uren in een latere loonperiode in te halen, en die ingehaalde uren krijg je dan niet nog een tweede keer betaald. Het is een uitgestelde tegenprestatie, geen korting op je loon.

Reken maar eens na wat dat waard is. Bouw je in een loonperiode 16 minuren op en verdien je in schaal 3 met 1 periodiek €17,37 per uur, dan gaat het om €277,92 bruto. Zoek daarvoor geen extra regel op je strook: bij een vast aantal uren zit dat bedrag al in je gewone periodeloon. Waar het om gaat is dat er géén minregel bij staat. Zie je wel een negatieve post met de omschrijving minuren of leegloop, dan is dat reden om vragen te stellen.

Je dienst gaat niet door: je krijgt toch betaald

Artikel 45 van de cao heet niet voor niets wat is je minimale vergoeding per dienst. Het regelt precies de situatie waarin je werkgever je had ingeroosterd maar de dienst niet gebruikt.

Een rekenvoorbeeld. Je wordt opgeroepen voor een dienst, rijdt 25 kilometer enkele reis en hoort bij aankomst dat je niet nodig bent. Dan krijg je 3 basisuurlonen van €17,37 = €52,11 bruto, plus je reisvergoeding van €0,23 over 50 kilometer = €11,50 netto — twee posten die je apart op je strook terugziet, want de kilometervergoeding is netto en het loon bruto. Je krijgt dus betaald terwijl je geen minuut hebt gewerkt. Hoe die kilometervergoeding precies werkt, met de drempel van negen kilometer, staat in het stuk over de reiskostenvergoeding in de beveiliging.

Te laat komen: uren inhouden mag, een boete bijna nooit zomaar

Hier moet je twee dingen uit elkaar houden die vaak op één hoop gaan.

Het eerste is het inhouden van niet-gewerkte tijd. Kom je een half uur te laat, dan is dat half uur in redelijkheid voor jouw rekening en hoeft je werkgever het niet te betalen. Dat volgt rechtstreeks uit artikel 7:628 lid 1 BW. Voor een beveiliger in schaal 3 gaat het dan om €8,69. Meer dan de daadwerkelijk gemiste tijd mag hij niet aftrekken; een half uur te laat betekent geen hele dienst korten.

Het tweede is een boete, en daar gelden de strenge eisen van artikel 7:650 BW. Een boetebeding moet schriftelijk zijn aangegaan, moet precies het voorschrift noemen waarop de boete staat, moet het bedrag noemen, en moet nauwkeurig vermelden waar het geld naartoe gaat. En de bepaling waar de meeste boetes in de praktijk op stranden: de boete mag niet, direct noch indirect, strekken tot persoonlijk voordeel van je werkgever of van degene die hem oplegt. Een boete die gewoon in de kas van het bedrijf verdwijnt, voldoet daar niet aan.

Daarbovenop geldt een maximum: in één week mag het totaal aan boetes niet meer bedragen dan je loon over een halve dag. Uitgaande van dagen van 7,2 uur in schaal 3 is dat ongeveer €62,53.

Loon inhouden tijdens een schorsing? Nee, en langer dan zeven dagen schorsen ook niet

Word je geschorst omdat je werkgever een redelijk vermoeden heeft van een ernstig vergrijp, of omdat je je niet aan de voorschriften over veiligheid en geheimhouding hebt gehouden, dan geldt artikel 16 van de cao. Dat artikel bevat drie harde grenzen die je moet kennen.

1. Je basisuurloon wordt doorbetaald. Een schorsing zonder behoud van loon kent deze cao niet.
2. De schorsing duurt maximaal zeven dagen. Daarna moet er een besluit liggen.
3. Blijkt het vermoeden onjuist, dan moet je werkgever je schriftelijk rehabiliteren. Hij bevestigt zwart op wit dat je onterecht geschorst was. In een branche waar je op referenties wordt aangenomen, is dat papiertje geld waard: vraag erom en bewaar het.

Klopt het vermoeden wel, dan kan je werkgever het contract per direct opzeggen wegens een dringende reden. Wat in de beveiliging als dringende reden telt, staat opvallend concreet in artikel 17 lid 2b: diefstal, verduistering of bedrog en andere strafbare feiten — waarbij verkeersovertredingen er uitdrukkelijk niet onder vallen — dronkenschap of drugsgebruik na een waarschuwing, opzettelijke of roekeloze schade, een object dat je alleen bewaakt onbeheerd achterlaten, een mede-bewaakt object zonder dringende reden verlaten, en het bekendmaken van vertrouwelijke informatie.

Bij ziekte: opschorten is iets anders dan stopzetten

Dit onderscheid kost mensen geld omdat ze denken dat hun loon definitief weg is. Artikel 68 van de cao kent twee verschillende maatregelen.

Opschorten (lid 2) mag zolang je de controlevoorschriften bij ziekte niet nakomt: je bent niet bereikbaar, je verschijnt niet bij de bedrijfsarts, je geeft je verpleegadres niet door. Je werkgever zet de betaling dan tijdelijk stil. Kom je de voorschriften alsnog na, dan wordt het opgeschorte loon alsnog uitbetaald — artikel 7:629 lid 6 BW koppelt de opschorting immers aan de tijd waarin je je niet aan de voorschriften houdt. Het is uitgesteld, niet verdwenen. Kom je ze nooit na, dan blijft het uit. Let erop dat werkgevers een definitieve loonstop in de praktijk vaak ten onrechte opschorting noemen; vraag dus altijd welke van de twee het is.

Weigeren van de aanvulling (lid 3) is definitief. Let op hoe smal die aanvulling is: artikel 68 lid 3 verwijst naar de aanvulling van artikel 66 lid 2, en dat is uitsluitend de 10% op je loongerelateerde uitkering in je derde en vierde ziektejaar onder de 35-80% WGA-regeling. Het gaat dus niet over de doorbetaling van 100, 90 of 85% uit artikel 66 lid 1. Weigeren kan in drie gevallen: je werkt niet mee aan een deskundigenoordeel waar je werkgever om vraagt, je hebt aanwezige veiligheidsmiddelen niet gebruikt of je hield je niet aan de veiligheidsvoorschriften en bent daardoor arbeidsongeschikt geraakt, of je maakt misbruik van de voorziening. In alle gevallen moet je werkgever daarover eerst met de bedrijfsarts of arbodienst overleggen. Let op dat dit alleen over de aanvulling gaat, niet over je wettelijke loondoorbetaling. Hoe die loondoorbetaling en de wachtdag werken, staat in ziek melden in de beveiliging.

Mag je werkgever je loon verlágen?

In beginsel niet eenzijdig. Je loon is een arbeidsvoorwaarde en die verander je met instemming. Twee uitzonderingen horen erbij: staat er in je contract een schriftelijk eenzijdig wijzigingsbeding, dan kan je werkgever zich daarop beroepen als hij een zwaarwichtig belang heeft (artikel 7:613 BW), en ook zonder zo’n beding kan van je worden gevergd dat je een redelijk wijzigingsvoorstel aanvaardt. Voor de beveiliging komt daar een eigen vangnet bij dat weinig mensen kennen: de afbouwregeling van artikel 46.

Verandert je werkgever je functie, je rooster of de tijden waarop je werkt, en gebeurt dat buiten jouw schuld, dan mogen je toeslag bijzondere uren, je structurele overwerk en de toeslag algemene reserve niet in één keer wegvallen. Ze worden afgebouwd. De regeling gaat in als het bruto verschil groter is dan €22,69 per loonperiode en je die hogere inkomensstructuur minimaal 13 loonperioden had.

Bij ingang van de wijziging gaat er eerst €22,69 bruto van je oude inkomensstructuur af; dat bedrag is de grondslag voor de afbouw. Word je dus van een nachtrooster naar dagdiensten gezet, dan verdwijnen je toeslagen niet van de ene loonperiode op de andere. Wat die toeslagen waard zijn, lees je in het overzicht van de toeslagen in de beveiliging.

Je loon komt te laat: de wettelijke verhoging tot 50%

Loon uitstellen is voor een werkgever geen gratis optie. Artikel 7:625 BW geeft je bij te late betaling recht op een verhoging wegens vertraging, en die loopt hard op.

Drie dingen erbij. De teller begint pas te lopen vanaf de vierde werkdag ná de dag waarop je loon betaald had moeten zijn. De verhoging is alleen verschuldigd als het te laat betalen aan je werkgever is toe te rekenen. En de rechter mag het bedrag matigen als hij dat billijk vindt. Van dit artikel kan niet ten nadele van jou worden afgeweken, ook niet in je contract.

Praktisch: schrijf je werkgever aan zodra je loon er na drie werkdagen nog niet is, noem artikel 7:625 BW, en bewaar die mail. Je hebt dan zwart op wit vanaf welke dag je aanspraak maakt.

Welke inhoudingen wél op je loonstrook horen

Niet elke aftrekpost is fout. Naast loonheffing en de pensioenpremie kent deze cao twee kleine verplichte werknemersbijdragen die veel mensen niet herkennen. Artikel 91 regelt ze allebei.

Verder geldt artikel 7:626 BW: je werkgever moet je bij elke loonbetaling een opgave verstrekken met het loonbedrag, de gespecificeerde bedragen die zijn ingehouden en het voor jou geldende wettelijk minimumuurloon — tenzij er sinds je vorige strook in geen van die bedragen iets is veranderd. Verandert er dus wél iets, bijvoorbeeld doordat er wordt ingehouden, dan moet dat gespecificeerd op je strook staan. Vraag om die specificatie en je hebt recht op antwoord.

Voor verrekening geldt bovendien een bodem. Artikel 7:632 lid 2 BW verbiedt verrekening op het deel van je loon tot het bedrag van het wettelijk minimumloon, met als enige uitzondering vooraf schriftelijk overeengekomen voorschotten. Twee grenzen aan die bescherming: het gaat alleen over verrekening, dus loonheffing, pensioenpremie en een loonbeslag vallen erbuiten, en bij het einde van je arbeidsovereenkomst geldt de limitatieve lijst van lid 1 niet meer. Wat je bruto en netto hoort over te houden, reken je na met de rekenmodule op de pagina over het netto salaris van een beveiliger.

Wat je kunt doen als er onterecht is ingehouden

1. Leg je strook naast je rooster. Tel je gewerkte uren, je toeslaguren en je diensten die zijn vervallen. Noteer per regel welk bedrag je niet kunt verklaren.
2. Vraag schriftelijk om een specificatie en verwijs naar artikel 7:626 BW. Doe dat per mail, niet in de wandelgang.
3. Noem het artikel dat je bedoelt. Gaat het om minuren, noem artikel 24 lid 1. Om een vervallen dienst, artikel 45. Om een schorsing, artikel 16 lid 2. Een concreet artikelnummer verandert het gesprek.
4. Stel een redelijke termijn en meld dat je bij te late betaling aanspraak maakt op de verhoging van artikel 7:625 BW.
5. Kom je er niet uit, schakel je vakbond in. Hier zit een stok achter de deur die veel beveiligers niet kennen: artikel 85 van de cao. Leeft je werkgever de cao met opzet niet na, dan betaalt hij de kosten die de vakbond maakt, en die vergoeding is vastgesteld op €130 per uur. Reageert hij niet binnen 20 werkdagen op de schriftelijke klacht van de vakbond, of is hij niet bereid alsnog na te komen, dan staat volgens lid 2 vast dat hij de cao met opzet niet nakomt. De uitzondering staat er ook bij: gaat het om een verschil van mening over de uitleg van de cao, dan geldt deze regeling niet en kan het geschil naar de Sociale Commissie Beveiliging.

Blijft het scheef, dan is de vrijheid om te vertrekken in deze branche groter dan in bijna elke andere: artikel 9 lid 1c van de cao verbiedt een concurrentiebeding voor beveiligers, dus je mag altijd bij een ander beveiligingsbedrijf in dienst treden. Hoelang je dan nog moet blijven, staat in het stuk over de opzegtermijn in de beveiliging. Werkgevers werven doorlopend in de grote regio’s, bijvoorbeeld rond Amsterdam, Rotterdam en Arnhem. Wat je in jouw schaal hoort te verdienen, controleer je op de pagina over het salaris van een beveiliger.

Veelgestelde vragen over loon inhouden in de beveiliging