Je rooster in de beveiliging: wanneer krijg je het en hoeveel uur mag je werken?

Bijna elk gesprek in de kantine gaat er vroeg of laat over: het rooster. Te laat binnen, alweer gewijzigd, of net dat ene weekend kwijt waar je op had gerekend. Wat veel beveiligers niet weten, is dat een rooster in de beveiliging tot in detail in de cao is vastgelegd — en dat er in euro’s iets tegenover staat zodra je werkgever van het gepubliceerde rooster afwijkt.

Hieronder staat precies wanneer je je rooster hoort te krijgen, wat erin moet staan, wat je werkgever nog mag veranderen en wat dat kost. De roosterregels staan in hoofdstuk 3 van de cao Particuliere Beveiliging (artikel 21 tot en met 33); wat een wijziging je oplevert staat in de artikelen 43 tot en met 46, en de bewaarplicht voor roosters in artikel 111. Val je onder de cao Veiligheidsdomein — bijvoorbeeld bij evenementen- of horecabeveiliging — dan gelden andere roosterafspraken; check dus eerst welke cao op jouw loonstrook staat.

Wanneer krijg je je rooster in de beveiliging?

Artikel 21 lid 1 is glashelder: je krijgt iedere donderdag je rooster voor de komende 28 dagen. Dat is geen gunst en geen bedrijfsgewoonte, maar een cao-afspraak. Er zitten twee lagen in, en juist het verschil daartussen levert de meeste verwarring op.

Een rooster in de beveiliging draait dus om twee dingen tegelijk: een tijdvak is een blok beschikbaarheid van maximaal tien uur, en de dienst is wat er uiteindelijk van komt. Reken je het na, dan kom je op 28 dagen min acht vrije dagen: twintig dagen, precies één tijdvak per mogelijke werkdag. De cao legt dat verband niet met zoveel woorden, maar het getal komt er wel exact op uit. Twintig tijdvakken van tien uur is tweehonderd uur beschikbaarheid, tegenover een fulltime arbeidsduur van 144 uur per loonperiode.

Werk je parttime volgens het vaste model, dan zijn je tijdvakken en/of je arbeidstijd maximaal je parttimepercentage maal 200 (artikel 21 lid 1d). Bij een contract van 50% kom je dus uit op honderd uur in plaats van tweehonderd.

Je 8 vrije dagen en dat ene vrije weekend

In elke loonperiode moeten minimaal 8 vrije dagen in je rooster staan. Daarin zitten minimaal twee blokken van twee aaneengesloten vrije dagen, en minimaal één van die twee blokken is een echt weekend: zaterdag én zondag (artikel 21 lid 1c). Die vrije zondag is geen extra dag: artikel 27 lid 3 zegt uitdrukkelijk dat hij onderdeel is van het vrije weekend uit artikel 21 lid 1. Wat er wél bovenop komt, is het jaartotaal. De cao garandeert minimaal 16 vrije zondagen per jaar, terwijl dertien loonperioden er maar dertien opleveren. Er moeten dus drie vrije zondagen bíj.

Je hebt bovendien invloed op wélke dagen dat zijn, maar daar zit een termijn aan die vrijwel niemand haalt omdat vrijwel niemand hem kent.

Vijfendertig dagen is vijf weken. Wie zijn vrije dagen pas aanvraagt als het rooster op donderdag binnenkomt, is dus per definitie te laat en is afhankelijk van de goede wil van de planning. Wie het vijf weken van tevoren schriftelijk doet, heeft een cao-artikel in de hand — en krijgt bij stilzwijgen automatisch gelijk. Zet het in je agenda als een terugkerende afspraak, dan hoef je er nooit meer aan te denken.

Nog twee dingen die in dit artikel staan en zelden worden opgeeist. Je werkgever doet zijn best om je niet in te plannen op eerste en tweede kerstdag, oudejaarsdag na 16.00 uur en nieuwjaarsdag (lid 4). En je kunt vragen om aanpassing van je rooster als dat nodig is voor je opvoedingstaken in het gezin; je werkgever gaat daarmee akkoord, tenzij het roostertechnisch echt niet te regelen is en niet in de bedrijfsvoering past (lid 5).

Je rooster in de beveiliging wordt gewijzigd: dit levert dat op

Het rooster staat, en dan belt de planning. Dat mag — maar het kost geld. Krijg je te maken met een wijziging buiten het gepubliceerde tijdvak of de gepubliceerde dienst, dan heb je recht op een verschuivingstoeslag (artikel 22 lid 1 en artikel 43). Hoe hoog die is, hangt af van hoe kort van tevoren je het hoort.

Het uurloon in deze tabel is schaal 3 met één periodiek per loonperiode 1 van 2026. Zit je in een andere schaal, dan reken je gewoon met jouw eigen basisuurloon; in welke salarisschaal je valt staat in je arbeidsovereenkomst. De toeslag wordt volgens artikel 44 apart berekend, staat apart op je loonstrook en wordt ook over delen van een uur uitbetaald.

Er zit één grote uitzondering in, en die is het lezen waard: je werkgever mag 8 tijdvakken en/of arbeidstijd per jaar zonder jouw instemming verschuiven, en dan krijg je géén verschuivingstoeslag (artikel 22 lid 2). Hij mag dat op elk moment doen. Acht keer per jaar is dus gratis. Wat er bij de negende gebeurt zegt de cao niet met zoveel woorden; de logische lezing is dat je dan terugvalt op lid 1 en dus wél toeslag krijgt. Houd de telling daarom zelf bij, want dat is precies het getal waar je later op terugvalt.

De 4 blokkeerdagen die bijna niemand gebruikt

Dit is het best bewaarde geheim van hoofdstuk 3. Artikel 22 lid 3 geeft je het recht om per jaar maximaal 4 dagen aan te wijzen waarop je werkgever je niet kan verplichten om buiten je tijdvakken te werken. Geen vakantiedag, geen verlof, geen toestemming nodig — gewoon vier dagen per jaar waarop het schuiven stopt.

Er hangt wel een strak tijdvenster aan: je moet zo’n dag 28 tot 21 dagen voordat het tijdvak of de arbeidstijd ingaat bij je werkgever aangeven. Dat is een venster van precies een week, drie tot vier weken vooruit. De cao noemt alleen dat venster; meld je je eerder of later, dan heb je geen cao-regel om op terug te vallen. Doe het dus binnen die week.

Vier dagen per jaar klinkt karig, maar het zijn wel víer dagen waarop je zeker weet dat je niet wordt opgeroepen: het huwelijk van je zus, de eerste schooldag van je kind, dat ene concert. Wie ze plant, gebruikt de cao waarvoor hij bedoeld is.

Hoeveel uur mag je maximaal werken?

Voor werktijden in de beveiliging geldt de Arbeidstijdenwet als bodem, maar de cao gaat er op een aantal punten overheen. Op twee plekken zegt de cao dat zelfs met zoveel woorden: bij de dagelijkse rusttijd (artikel 27 lid 1) en bij de rust na een nachtdienst (artikel 28 lid 5) staat er letterlijk dat de rusttijd niet mag worden ingekort en dat dit afwijkt van de Arbeidstijdenwet.

De cao kent daarnaast een ontsnappingsclausule voor bijzondere omstandigheden (artikel 26 lid 2). Bij een onverwachte, incidentele en niet-periodieke wijziging van omstandigheden, of als de aard van het werk dat incidenteel en voor korte tijd nodig maakt, mag je maximaal 12 uur per dienst werken, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 13 weken. Voor nachtdiensten geldt die ruimere grens niet: daar loopt het maximum bij bijzondere omstandigheden op tot 10 uur in plaats van de 12 uur voor gewone diensten, met gemiddeld 38 uur per week over 13 weken (artikel 26 lid 2c en artikel 28 lid 6). Let op het woord incidenteel: dit is bedoeld voor een calamiteit, niet voor een structureel personeelstekort.

Ben je jonger dan 18 jaar, dan gelden de artikelen 23 en 26 tot en met 29 van de cao niet voor jou; dan volg je gewoon de Arbeidstijdenwet (artikel 30).

Nachtdiensten: wat mag wel en wat niet?

Een nachtdienst is volgens de cao een dienst waarin je meer dan één uur werkt tussen 00.00 en 06.00 uur. Daarvoor gelden aparte grenzen:

• Maximaal 9 uur per nachtdienst. Begint je nachtdienst tussen 00.00 en 06.00 uur, dan mag je alleen langer werken als je dat zelf wilt (artikel 28 lid 1).
• Werk je minimaal 16 nachtdiensten in 16 aaneengesloten weken, dan werk je in die 16 weken gemiddeld 38 uur per week (lid 2).
• Per 13 aaneengesloten weken maximaal 32 nachtdiensten. Of maximaal 52 nachtdiensten als je dienst voor of op 02.00 uur stopt. Of maximaal 20 uur tussen 00.00 en 06.00 uur in twee aaneengesloten weken (lid 3).
• Bestaat je nachtdienst vooral uit mobiele surveillance, dan is het maximaal 35 nachtdiensten per 13 weken, of 38 uur tussen 00.00 en 06.00 uur in twee aaneengesloten weken (lid 4).
• Maximaal 7 nachtdiensten achter elkaar, en werk je er drie tot zeven achter elkaar, dan heb je daarna recht op minimaal 48 uur aaneengesloten rust (lid 5).

Dat laatste punt heeft een addertje dat de cao er zelf bij zet: staan er na je nachtdiensten twee vrije dagen in het rooster, dan mag je na 48 uur weer werken — maar gelet op de definitie van een vrije dag telt die rust dan maar voor één vrije dag mee. Voor je acht vrije dagen per loonperiode schiet je er dus maar de helft mee op.

Draai je veel nachten, dan is de toeslag bijzondere uren het financiële deel van dat verhaal — 20% tussen 00.00 en 07.00 uur op maandag tot en met vrijdag, en 35% tussen zaterdag 00.00 uur en zondag 24.00 uur — en wat je daar netto van overhoudt het deel dat op je rekening staat.

Pauze, rusttijd en het ruilen van een dienst

Pauze is volgens artikel 29 een onderbreking van minimaal 15 minuten en maximaal een uur waarin je vrij over je tijd beschikt. Je krijgt er geen loon over, want het is geen arbeidstijd. Hoeveel je krijgt, hangt af van de lengte van je dienst.

Je pauzes mogen niet in de eerste of laatste twee uur van je dienst vallen. Is je dienst 8 uur of langer, dan zelfs niet in de eerste of laatste dríe uur. Kun je als beveiliger niet worden afgelost, dan heb je geen recht op pauze — maar dan werk je maximaal gemiddeld 38 uur per week over 16 aaneengesloten weken (artikel 29 lid 3). Sta je op zo’n post en werk je structureel meer dan dat gemiddelde, dan klopt er iets niet.

Wil je een dienst ruilen met een collega, dan kan dat alleen als je werkgever toestemming geeft (artikel 32). Door het ruilen krijg je geen vergoeding waar je zonder ruil ook geen recht op had, maar de toeslag voor bijzondere uren krijg je gewoon als die van toepassing is. Ruil je een doordeweekse dagdienst tegen een zaterdagnacht, dan krijg je de toeslag die bij die zaterdagnacht hoort.

En dan de nacht waarin de klok verspringt: heb je een dienst waarin de wisseling van zomer- naar wintertijd of andersom valt, dan krijg je de werkelijk gemaakte uren betaald (artikel 33). In oktober is dat dus een uur extra, in maart een uur minder.

Consignatie: bereikbaar zijn tussen twee diensten

Naast je gewone rooster kun je consignatiediensten hebben: dan moet je tussen twee diensten of tijdens een pauze bereikbaar en beschikbaar zijn om te werken als je werkgever daarom vraagt bij onvoorziene omstandigheden (artikel 31). Dat is geen vrijblijvende regeling, en er zitten harde grenzen aan.

• Je krijgt ervoor betaald, ook als je niet wordt opgeroepen: €1,48 per uur, en €2,96 per uur tussen zaterdag 00.00 uur en zondag 24.00 uur en op feestdagen (artikel 50 lid 1, bedragen per loonperiode 1 van 2026). Voor een bereikbaarheids- of piketdienst is het €74,10 bruto per loonperiode (lid 2a).
• Word je opgeroepen, dan gaat je arbeidstijd in op het moment van de oproep, telt elke oproep voor minimaal een half uur arbeidstijd, en krijg je minimaal 3 uur betaald — ook als die drie uur samenvallen met een al aangezegde dienst (lid 4 en 5). Die 3-uursregel geldt niet als je een verplichte opleiding volgt.
• Je werkgever mag je géén consignatie opleggen tijdens de wettelijke rusttijden, tijdens de onafgebroken rust voor en na een nachtdienst, tijdens de vier vastgestelde of gegarandeerde vrije dagen, en niet tijdens twee periodes van zeven keer 24 uur aaneengesloten binnen vier weken.
• Ben je 55 jaar of ouder, dan is consignatie vrijwillig (lid 2b). Net als artikel 73 lid 2, dat 60-plussers nachtdiensten laat weigeren, is dit een van de plekken waar de cao je op leeftijd een echt weigeringsrecht geeft.
• Je mag niet worden verplicht langer dan één week consignatie te draaien, en per twee weken maximaal één week. Gaat het om consignatie tussen 00.00 en 06.00 uur, dan maximaal één keer per drie weken.

Je dienst gaat niet door: wat krijg je betaald?

Het object valt weg, de opdrachtgever zegt af, of je staat voor een dichte deur. Artikel 45 regelt wat je dan krijgt, en het antwoord is bijna altijd: minimaal drie uur.

Tel elke loonperiode je minurensaldo na. Minuren zijn uren die je minder hebt gewerkt dan je arbeidsduur; je krijgt ze betaald in de loonperiode waarin ze ontstaan, maar je werkgever kan je verplichten ze later in te halen zonder ze nóg een keer te betalen (artikel 24). Per loonperiode kun je maximaal 24 minuren opbouwen, met een totaalsaldo van maximaal 40 — daarboven mag het niet meer oplopen. Twee regels werken daarbij in jouw voordeel: het inhalen van minuren vanaf 144 uur per loonperiode gebeurt alleen in overleg met jou (artikel 24 lid 2), en ben je parttimer met een vast model, dan kunnen minuren úberhaupt alleen worden ingehaald als jij het daarmee eens bent (lid 4). Heb je het maximum van 24 minuren in een loonperiode al bereikt, of je totale saldo van 40, dan noemt de cao de resterende uren van een vervallen dienst leegloopuren in plaats van minuren (artikel 45 lid 1b). Wat dat voor inhalen betekent, zegt de cao er niet bij — artikel 24 lid 1 gebruikt “leegloopuren” juist als ánder woord voor minuren. Vraag dat dus expliciet na bij je werkgever in plaats van er iets van aan te nemen.

Kom je door zo’n wegvallend object structureel in de knel — ander rooster, andere tijden, buiten je schuld — kijk dan ook naar de afbouwregeling van artikel 46. Die geldt voor drie posten: je toeslag bijzondere uren, structureel overwerk en de toeslag medewerker algemene reserve. Voorwaarde is dat het bruto verschil groter is dan €22,69 per loonperiode en dat je die hogere inkomensstructuur minimaal 13 loonperioden had. Bij ingang gaat er direct €22,69 bruto af; wat daarboven zit wordt afgebouwd in 6 perioden (structuur van een jaar), 9 perioden (twee tot vier jaar) of 12 perioden (vier jaar en langer).

Je werkgever moet je roosters vijf jaar bewaren — en dat is geen detail

Helemaal achterin de cao, in artikel 111, staat een bepaling die je nergens anders tegenkomt. Je werkgever moet alle roosters minimaal vijf jaar bewaren in zijn administratie. Doet hij dat niet, dan is de sanctie stevig: bij een cao-controle moet hij 10% van de loonsom aan alle medewerkers nabetalen als gemiste verschuivingstoeslag, tenzij hij alsnog kan aantonen dat het minder moet zijn. Wordt dezelfde overtreding bij de volgende controle opnieuw geconstateerd, dan wordt het 20%.

Lees dat nog eens. Cao-partijen gaan er dus van uit dat als de roosters ontbreken, er verschuivingstoeslag is misgelopen — en zetten de bewijslast bij de werkgever neer. Dat maakt van je rooster een document met financiële waarde, en niet alleen voor jou.

Praktisch gevolg: bewaar je eigen roosters ook. Een schermafbeelding van de planningsapp op de donderdag dat hij verschijnt, en daarna van elke wijziging, kost je vijf seconden. Twijfel je later of die zaterdagdienst nu wel of niet in het oorspronkelijke rooster stond, dan is dat het enige wat het verschil maakt tussen een discussie en een berekening. Precies hetzelfde geldt voor je loonstrook: de verschuivingstoeslag moet er volgens artikel 44 apart op staan.

Wat er de komende tijd verandert aan het rooster in de beveiliging

Achterin dezelfde cao staat iets wat nog nauwelijks ergens is opgepikt. In Protocol IV hebben cao-partijen afgesproken de hele roostersystematiek aan te passen, met vier doelen: werkdrukverlaging, meer rust in de roosters, voorspelbaarheid en voldoende hersteltijd. Daarvoor is een breed samengestelde werkgroep ingesteld die aan aanbevelingen werkt.

De passage die je moet onthouden staat aan het eind: zodra die werkgroep het eens is over een nieuwe systematiek, mogen werkgevers dispensatie aanvragen om in afwijking van de geldende cao-regels de nieuwe roostersystematiek toe te passen. Alles wat hierboven staat, is dus de regel van vandaag — en de kans is reëel dat een deel ervan tijdens de looptijd van deze cao bij individuele werkgevers al anders gaat lopen. Krijg je een voorstel voor een ander rooster onder ogen, vraag dan gewoon of het om zo’n dispensatie gaat en wat er precies verandert.

Roostercheck: acht dingen die je zelf kunt nakijken

1. Krijg je je rooster elke donderdag en loopt het 28 dagen vooruit?
2. Staan er minimaal 8 vrije dagen in je loonperiode, met twee blokken van twee dagen en minimaal één vrij weekend?
3. Heb je in deze loonperiode minimaal één vrije zondag, en over het jaar minimaal zestien?
4. Vraag je je vrije dagen minimaal 35 dagen voor het begin van de loonperiode schriftelijk aan?
5. Gebruik je je 4 blokkeerdagen, aangevraagd 28 tot 21 dagen vooruit?
6. Staat er bij elke wijziging buiten je tijdvak een verschuivingstoeslag op je strook, en tel je de acht gratis verschuivingen per jaar mee?
7. Blijft je dienst binnen de 10 uur, en je nachtdienst binnen de 9 uur?
8. Krijg je na een nachtdienst die ná 02.00 uur eindigt echt 14 uur rust?

Eén kanttekening bij die lijst: dit zijn minimumregels. Artikel 108 lid 1 zegt dat de cao een minimum-cao is en dat afwijken mag als het positief is voor de werknemer. Roostert jouw werkgever verder vooruit, geeft hij meer vrije weekenden of betaalt hij ook die achtste verschuiving uit, dan is dat geen fout maar een betere regeling — en die blijft gewoon geldig. Van de standaardartikelen in de cao mag overigens ook niet in je voordeel worden afgeweken (artikel 108 lid 1b).

Klopt er iets structureel niet, begin dan bij je eigen planner of leidinggevende met de artikelnummers erbij — dat werkt in de praktijk beter dan een algemene klacht. Komt er niets uit, dan is er de Sociale Commissie Beveiliging. Een geschil kan daar volgens artikel 84 lid 2e alleen aanhangig worden gemaakt door (een lid van) een vakbond of (een lid van) de Nederlandse Veiligheidsbranche. Ben je vakbondslid, dan kun je jouw geschil dus wél laten voorleggen; ben je nergens lid, dan heb je die route niet. De commissie kijkt er pas naar als je er eerst samen met je werkgever uit hebt proberen te komen, en geeft daarna een bindend advies. Artikel 85 regelt wat het je werkgever kost als hij de cao bewust niet naleeft.

Veelgestelde vragen over je rooster in de beveiliging