Brandwacht in de beveiliging: eisen, salarisschaal en wat het brandweerdiploma oplevert

Zoek je op “brandwacht”, dan kom je meestal uit bij industriële brandwachtbureaus die uitleggen dat een brandwacht bij een mangat staat. Wat je nergens vindt, is hoe deze functie in de cao Particuliere Beveiliging is geregeld — terwijl daar een volledige eigen functieladder in staat, met eigen diploma-eisen, eigen ervaringseisen en eigen salarisschalen.

Dat is jammer, want juist die ladder maakt de brandwacht een van de interessantere routes in deze branche. Met het gewone mbo-diploma Beveiliger zit je hier een schaal hoger dan een objectbeveiliger, een mobiel surveillant, een winkelsurveillant of een centralist met datzelfde diploma, en er is één instapregel die in geen enkele andere functiegroep voorkomt. Dit artikel legt de hele ladder uit, rekent voor wat het brandweerdiploma waard is, en zegt er eerlijk bij waar de cao-tekst andere woorden gebruikt dan het brandweeronderwijs zelf.

Wat een brandwacht in de beveiliging doet

De cao omschrijft de functiegroep zelf in bijlage 2 kort en precies. Een brandwacht is een beveiliger die “objecten bewaakt waar speciale eisen gesteld worden omtrent kennis van brandpreventie en brandbestrijding, gevaarlijke stoffen, ontploffingsgevaar, etc.” En dan komt de zin die het verschil met alle andere beveiligingsfuncties maakt: de beveiliger “moet gekwalificeerd zijn om bij calamiteiten als brandwacht dan wel brandweerman repressief op te kunnen treden”.

Repressief optreden betekent: niet alleen signaleren en melden, maar zelf ingrijpen. Dat is precies waar de brandwacht afwijkt van de objectbeveiliger, die volgens dezelfde bijlage “preventief toezicht” uitoefent door controles te lopen en onregelmatigheden te signaleren. De objectbeveiliger schakelt op; de brandwacht is degene die er al staat.

In de praktijk zie je het werk vooral op plekken waar met vuur, gas of gevaarlijke stoffen wordt gewerkt: raffinaderijen, chemische fabrieken, tankopslag, scheepswerven, grote onderhoudsstops. Typische taken zijn het bewaken van vuurwerkzaamheden zoals lassen en slijpen, het bewaken van besloten ruimtes waarin collega’s werken, gasmetingen, en het bemannen van de eerste inzet als er iets misgaat. In vacatures kom je die taken tegen onder eigen namen: mangatwacht of buitenwacht voor het bewaken van een besloten ruimte, vuurwacht voor het bewaken van heet werk, en veiligheidswacht als verzamelnaam. Wie ook gasmetingen doet, ziet daarnaast vaak de eis gasmetrist voorbijkomen; de zwaardere meetkwalificaties heten middelbaar of hoger gasmeetkundige en zijn een aparte opleiding.

De enige functiegroep waar je binnenkomt zonder beveiligingsdiploma én zonder studieplicht

De cao kent zes functiegroepen: objectbeveiliger/receptionist, mobiel surveillant, winkelsurveillant, brandwacht, geld- en waardetransporteur en centralist. Elke groep begint met een aspirantfunctie in schaal 2. En bij vijf van de zes staat daar exact dezelfde eis: je bent “de beveiliger die aanwijsbaar studeert voor het mbo diploma Beveiliger”. Bij de centralist mag dat ook de opleiding tot centralist zijn.

Bij de brandwacht staat iets anders. Punt 4.2 van bijlage 2 omschrijft de Aspirant Brandwacht als “de brandwacht die niet in het bezit is van het mbo diploma Beveiliger (of het hiermee gelijkgesteld mbo diploma Algemeen Beveiligingsmedewerker of het SVPB Basisdiploma beveiliging) maar wel het Rijksdiploma brandwacht bezit”.

Lees dat nog eens. Er staat geen studieverplichting. Er staat niet dat je aan een beveiligingsopleiding moet zijn begonnen. Er staat dat je het beveiligingsdiploma níét hebt en een brandweerdiploma wél. Dit is de enige plek in de hele functiestructuur waar een diploma uit een andere sector je toegangsbewijs is.

Voor wie uit de brandweer of de bedrijfsbrandweer komt is dat een korte route: je stapt met je bestaande diploma in schaal 2 in en bouwt het beveiligingsdiploma daarna op. Wil je weten wat je in de beveiliging überhaupt nodig hebt aan papieren, dan staat dat in ons stuk over de opleiding tot beveiliger.

De ladder: van Aspirant Brandwacht tot Brandwacht E

De functiegroep telt zes tredes, en elke trede is in bijlage 2 gekoppeld aan een vaste salarisschaal. De bedragen hieronder zijn de laagste trede van die schaal per loonperiode 1 van 2026, uit de officiële loontabel van de Nederlandse Veiligheidsbranche. Je zit hoger in de schaal naarmate je meer periodieken hebt opgebouwd.

Twee dingen vallen op als je deze ladder naast de andere legt.

De ervaringseis is de zwaarste van de cao. Voor Brandwacht C vraagt de cao 36 maanden ervaring als brandwacht. In de andere functiegroepen is de ervaringseis 24 maanden (objectbeveiliger, mobiel surveillant, centralist) of zelfs 12 maanden (winkelsurveillant, en de centralist bij de C-trede). Alleen de geld- en waardetransporteur kent dezelfde 36 maanden. Drie jaar is dus geen pech, het is de regel voor deze twee groepen.

De D-trede heeft geen ontsnappingsclausule. Overal elders in bijlage 2 is een keuzebevordering geformuleerd met de zinsnede “of daarmee gelijk te stellen kennis en/of ervaring”, zodat een werkgever iemand ook zonder het exacte papiertje kan aanwijzen. Bij Brandwacht D staat die zinsnede er ook — maar hij slaat op de C-eisen. Het Rijksdiploma hoofdbrandwacht komt er los achteraan, zonder gelijkstelling. Bij de winkelsurveillant staat de gelijkstelling juist wél achter het extra diploma. Zonder dat hoofdbrandwachtdiploma is er in de cao-tekst dus geen route naar schaal 6 binnen deze functiegroep — al zou een werkgever de zin ook ruimer kunnen lezen, en dat is precies iets om vooraf uit te praten.

Wat het brandweerdiploma je oplevert

Hier wordt het concreet. Vergelijk twee mensen met exact hetzelfde beveiligingsdiploma.

De objectbeveiliger met het mbo diploma Beveiliger is Beveiliger A en zit in schaal 3. Om in schaal 4 te komen moet hij Beveiliger B worden, en daarvoor vraagt de cao het mbo diploma Coördinator Beveiliging of het SVPB Vakdiploma, een geldig EHBO- of BHV-diploma én 24 maanden ervaring.

De brandwacht met datzelfde mbo diploma Beveiliger is Brandwacht B en zit in schaal 4. Geen extra beveiligingsdiploma, geen ervaringseis. Wat hij extra heeft is het Rijksdiploma brandwacht en een geldig EHBO- of BHV-diploma.

Eén nuance erbij: dit is het verschil tussen de laagste trede van beide schalen, dus wat het bij de instap doet. Hoe het daarna uitpakt hangt af van het aantal periodieken waarmee je binnenkomt, want schaal 3 begint in de tabel bij één periodiek en schaal 4 pas bij twee. Vraag je werkgever daarom niet alleen om de schaal, maar ook om de trede.

Reken een loonperiode altijd met het bedrag per 4 weken en je toeslagen met het uurbedrag: het uurbedrag in de officiële tabel is het periodebedrag gedeeld door 144 uur en daarna naar beneden afgekapt, dus 144 × € 18,11 komt niet precies op € 2.608,49 uit. Wil je van bruto naar netto rekenen, gebruik dan de rekenmodule bij salaris beveiliger. En hoe die periodieken precies opbouwen, staat in in welke salarisschaal val ik als beveiliger.

Bovenop je schaal komen de gewone cao-toeslagen voor avond, nacht, weekend en feestdagen — voor brandwachten bepaald geen bijzaak, want onderhoudsstops draaien vaak dag en nacht door. Die staan in ons overzicht van de toeslagen in de beveiliging.

De diploma’s die de cao vraagt — en waar de tekst achterloopt

Bijlage 3 van de cao somt alle erkende diploma’s en certificaten op. Daar staan drie brandweerdiploma’s in: I. Rijksdiploma brandwacht, J. Rijksdiploma brandwacht 1e klas en K. Rijksdiploma hoofdbrandwacht.

Opvallend: van die drie worden er in de functieladder maar twee gebruikt. Het Rijksdiploma brandwacht is de instapeis voor de tredes Aspirant tot en met C, en het Rijksdiploma hoofdbrandwacht is de eis voor Brandwacht D. Het Rijksdiploma brandwacht 1e klas staat wel in de lijst, maar komt in geen enkele functieomschrijving terug. Het levert je in deze cao dus op zichzelf geen trede op.

Nog een detail dat je makkelijk over het hoofd ziet: bij de brandwacht wordt een geldig EHBO- of BHV-diploma al gevraagd vanaf de eerste trede boven aspirant, Brandwacht A. Bij de objectbeveiliger, de mobiel surveillant en de winkelsurveillant komt die eis pas een trede later, en bij de centralist en de geld- en waardetransporteur stelt de cao hem helemaal niet. Laat je EHBO of BHV dus niet verlopen: in deze functiegroep hangt je inschaling er rechtstreeks aan.

Valt jouw werkgever wel onder deze cao?

Deze hele ladder geldt alleen als jouw werkgever onder de cao Particuliere Beveiliging valt, en dat is bij brandwachtwerk minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Artikel 2 somt op wie eronder vallen: particuliere beveiligingsbedrijven, alarmcentrales, geld- en waardetransportbedrijven en videotoezichtcentrales — allemaal categorieën uit de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus.

Werk je rechtstreeks in dienst van het bedrijf zelf, bijvoorbeeld bij de eigen bedrijfsbrandweer van een raffinaderij, dan is de kans groot dat je buiten deze cao valt en onder de cao van die industrie. Artikel 2 lid 2 zondert de organisatie die uitsluitend voor zichzelf beveiligt uit, zolang dat werk ten hoogste 5% van het totale SV-loon beslaat; boven die grens kan de organisatie wél als beveiligingsbedrijf gelden. Werk je via een uitzendbureau, dan gelden weer eigen regels — die staan in werken via een uitzendbureau in de beveiliging.

Kijk dus altijd eerst in je arbeidsovereenkomst welke cao er wordt genoemd. Staat er een andere cao, dan zeggen de schalen hierboven niets over jouw loon.

Brandwacht of objectbeveiliger: wat past bij jou?

Wil je liever de kant van de meldkamer op, kijk dan bij de centralist op de alarmcentrale; ga je liever de leidinggevende kant op, dan legt beveiliger niveau 2 of niveau 3 uit wat het volgende diploma je oplevert.

Zo word je brandwacht in de beveiliging

1. Kijk wat je al hebt. Heb je een brandweerdiploma, dan kun je meteen als Aspirant Brandwacht instappen. Heb je alleen het mbo diploma Beveiliger, dan mis je juist het brandweerdeel.
2. Haal het brandweerdeel via het brandweeronderwijs. Dat onderwijs werkt met kwalificatiedossiers; het dossier Manschap vormt daarin naar eigen zeggen “de basis voor het onderwijs en de examinering”. Dat dossier beschrijft uitdrukkelijk de manschap in de repressieve dienst van de overheidsbrandweer, dus bij een veiligheidsregio. Voor de bedrijfsbrandweer bestaat daarnaast een eigen variant, Manschap a bedrijfsbrandweer, met een eigen vrijstellingsregeling bij het NIPV. Word je een korte commerciële cursus aangeboden, vraag dan expliciet wélk diploma je aan het eind krijgt en leg dat naast bijlage 3 van de cao — en houd het voorbehoud hierboven in gedachten: de cao noemt alleen de rijksdiploma’s bij naam.
3. Regel je EHBO of BHV en houd het geldig. Vanaf Brandwacht A is dit een harde eis, en een verlopen diploma kost je een trede.
4. Vraag je pas aan via je werkgever. Een beveiligingsbedrijf vraagt de toestemming voor jou aan; die is aan dat bedrijf gekoppeld en gaat bij een overstap niet mee.
5. Leg de inschaling vooraf schriftelijk vast. Noem in je arbeidsovereenkomst de functie uit bijlage 2 (bijvoorbeeld Brandwacht B) én de schaal. Dat voorkomt discussie achteraf, zeker als je diploma een andere naam heeft dan de cao gebruikt.
6. Plan je route naar C. Die vraagt 36 maanden ervaring plus een vervolgdiploma. Vraag bij indiensttreding welke opleiding je werkgever daarvoor betaalt; wat de cao over opleidingskosten regelt, staat in opleiding terugbetalen.

Veelgestelde vragen over de brandwacht in de beveiliging