Mag iemand jouw beveiligingspas fotograferen?

Het gebeurt vaker dan je zou denken. Je wordt aangesproken, je laat netjes je legitimatiebewijs zien, en de ander pakt zijn telefoon. Soms uit wantrouwen, soms omdat hij een klacht wil indienen, soms omdat de discussie hoog oploopt en hij je gezicht op sociale media wil zetten. De vraag of iemand jouw beveiligingspas mag fotograferen, komt zelden op een rustig moment.

Het antwoord is preciezer te geven dan meestal wordt gedaan, en het valt uiteen in twee losse vragen die vaak door elkaar lopen. Wat moet jij doen, en wat mag de ander doen. Dat zijn niet dezelfde vraag, en ze staan ook niet in dezelfde wet.

Wat de wet echt zegt over je legitimatiebewijs

Over het tonen is er precies één bepaling, en het is de moeite waard om hem woord voor woord te lezen. Artikel 9 lid 8 van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus zegt dat een beveiligingsorganisatie of recherchebureau aan welke een vergunning is verleend, ervoor zorgt dat de personen die zijn belast met beveiligingswerkzaamheden bij de uitvoering van hun werkzaamheden een legitimatiebewijs bij zich dragen waarvan een model is vastgesteld door de minister, en dat zij dit op verzoek tonen.

Daar staan drie dingen in die in de dagelijkse praktijk zelden worden opgemerkt.

• De plicht ligt bij je werkgever, niet bij jou. Het is een zorgplicht van de vergunninghouder. Praktisch verandert dat weinig, want je werkgever geeft die plicht aan je door in je werkinstructie, en die instructie moet je volgen. Maar het verklaart waarom de bestuurlijke boete bij het bedrijf terechtkomt en niet bij jou persoonlijk. Ga je echt over de schreef, dan kan wel je eigen toestemming worden ingetrokken op grond van artikel 7 lid 5 van de Wpbr, en daarmee je pas.
• De wet zegt niet wie er mag vragen. Er staat alleen: op verzoek. Geen beperking tot de politie, geen beperking tot de opdrachtgever. Een gewone bezoeker die erom vraagt, valt er dus ook onder.
• Er staat tonen, en verder niets. Geen woord over fotograferen, kopiëren, scannen of afgeven. Dat is geen gat dat je in je voordeel mag uitleggen. Het betekent gewoon dat de wet er niets over zegt, niet voor jou en niet voor de ander.

Lid 9 voegt er nog iets aan toe dat je zelden ergens leest: een legitimatiebewijs uit een andere EU-lidstaat of uit een verdragsstaat wordt gelijkgesteld, mits het een beroepsniveau waarborgt dat ten minste gelijkwaardig is. Werk je met een collega uit het buitenland, dan is dat de bepaling waar je op moet wijzen. Meer over de pas zelf, de aanvraag en de geldigheid staat in onze vragen en antwoorden over beveiligingspassen.

Tonen, fotograferen en kopiëren zijn drie verschillende dingen

Omdat de wet alleen het tonen regelt, is het handig om de handelingen die door elkaar lopen uit elkaar te trekken. Deze tabel is de kern van dit artikel.

Je beveiligingspas fotograferen: wat een foto allemaal prijsgeeft

Om te snappen waarom terughoudendheid verstandig is, moet je weten wat er precies op het document staat. Dat is vastgelegd, niet vrij invulbaar. Artikel 13 lid 1 van de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus bepaalt dat het legitimatiebewijs overeenkomt met het model en de kleur uit bijlage 2 van die regeling. Lid 2 voegt toe dat het een verklaring bevat waaruit de toestemming van de korpschef, de commandant of de minister blijkt. Lid 3 maakt mogelijk dat er een aantekening op staat waaruit blijkt dat je alleen de daarop omschreven werkzaamheden mag doen.

Kijk je naar het model uit die bijlage, dan zie je hoeveel er op zo’n pas staat: je naam en je voornamen, je geboortedatum, je pasfoto, je handtekening, je pasnummer, de naam en het telefoonnummer van de organisatie, het vergunningnummer en de periode waarin het bewijs geldig is. Op het model staan zelfs twee aankruisvakjes, voor persoonsbeveiliger en voor winkelsurveillant. Dat is dus geen naamkaartje. Een foto legt je gezicht, je volledige naam, je geboortedatum en je werkgever in één keer bij elkaar vast.

Dat pasnummer is bovendien geen los kenmerk. Artikel 13 lid 6 verplicht je werkgever een voor de politie toegankelijk systeem bij te houden met de nummers van de bewijzen, de namen, voornamen, geboortedata en functies van de houders, de datum waarop de geldigheid verstrijkt en de datum van inlevering. De gegevens op je pas zijn dus ook nog eens gekoppeld aan een register.

Dat is een andere situatie dan iemand die je pas drie seconden bekijkt en weer verder loopt. Dat verschil is geen gevoel, het is een feitelijk verschil in wat er daarna mee kan.

Mag een bezoeker de foto maken? Wat de AVG er wel en niet over zegt

Hier gaat het in veel discussies mis, in beide richtingen. Er wordt vaak geroepen dat de AVG het fotograferen verbiedt. Dat klopt niet, en het is belangrijk dat je dat weet, want een onjuist beroep op de AVG maakt je positie zwakker in plaats van sterker.

De huishoudelijke uitzondering

Artikel 2 lid 2 onder c van de Algemene verordening gegevensbescherming bepaalt dat de verordening niet van toepassing is op de verwerking van persoonsgegevens door een natuurlijke persoon bij de uitoefening van een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit. Een bezoeker die voor zichzelf een foto maakt en die in zijn telefoon houdt, valt daar in beginsel onder. De AVG geeft je dan geen instrument.

Waar het kantelt

De uitzondering is smal. Houdt iemand de foto voor zichzelf of deelt hij hem hooguit in een hele kleine kring, bijvoorbeeld een kleine appgroep, dan geldt de AVG nog steeds niet. Zet hij hem op een openbaar profiel, op een website of in een grote groep waar hij geen zicht meer op heeft, dan is het geen zuiver persoonlijke activiteit meer en gelden de gewone regels wel. Dan is er een grondslag nodig, en die is er bij het aan de schandpaal nagelen van een medewerker doorgaans niet.

En dan is er nog het portretrecht

Naast de AVG bestaat een oudere en in dit geval vaak makkelijkere route. Artikel 21 van de Auteurswet bepaalt dat openbaarmaking van een portret dat zonder opdracht van de geportretteerde is gemaakt niet geoorloofd is, voor zover een redelijk belang van de geportretteerde zich daartegen verzet. De foto die iemand van jou of van je pas maakt, is zelf een portret van jou, en hij is er de auteursrechthebbende van. Publiceert hij die foto, dan mag dat dus niet voor zover een redelijk belang van jou zich daartegen verzet. Een redelijk belang kan je privacy zijn, maar in dit vak ook je veiligheid: je werkt met mensen die je de toegang weigert en die soms weten waar je werkt.

Praktisch betekent dit dat je de discussie op straat niet op de AVG moet voeren, maar dat je bij publicatie wél iets in handen hebt. Meld dat dan bij je leidinggevende en laat het bedrijf het verwijderverzoek doen. Leg vast wat je hebt gezien, want dat is precies het soort waarneming dat in een rapportage thuishoort; hoe je dat opschrijft staat in ons artikel over rapportage schrijven als beveiliger.

Wat jij als beveiliger wel en niet mag doen

Dit deel van het verhaal wordt vaak overgeslagen, terwijl hier het echte risico zit. Niet meewerken is toegestaan. Ingrijpen is dat vaak niet.

De regel achter deze tabel is simpel: je hoeft niets extra te doen, maar je mag ook niets extra doen. Wie de telefoon vastpakt, verschuift het hele voorval van een discussie over een foto naar een discussie over zijn eigen handelen. Waar de grens ligt bij lichamelijk contact staat in ons artikel over de vraag of een beveiliger je mag aanraken. Loopt het verder uit de hand, lees dan onze uitleg over agressie en geweld op de werkvloer.

Iemand wil een klacht indienen: dit is het juiste antwoord

De meest voorkomende reden voor de vraag om een foto is niet nieuwsgierigheid, maar een klacht. En daar heeft de wet wél iets voor geregeld, alleen kent bijna niemand het.

Artikel 18 van de Regeling particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus verplicht elke beveiligingsorganisatie en elk recherchebureau een klachtenregeling vast te stellen. Die regeling moet ten minste vermelden bij wie de klacht moet worden ingediend, aan welke minimale eisen een klaagschrift moet voldoen, binnen welke termijn een klacht kan worden ingediend, welke procedure wordt gevolgd en binnen welke termijn de klacht wordt afgehandeld. Lid 2 bepaalt dat het bedrijf een kopie van een ingediende klacht ter kennis brengt van de minister. En lid 3 is de zin die je moet onthouden: aan de indiening en behandeling van een klacht worden geen kosten verbonden.

Dat geeft je een antwoord dat inhoudelijk beter is dan een foto. Iemand die wil klagen heeft geen afbeelding van je pas nodig; hij heeft de naam van het beveiligingsbedrijf, de datum, de tijd en de locatie nodig. Met die vier gegevens kan je werkgever in zijn planning terugzoeken wie er op dat moment op die locatie stond. Dat lukt met een rooster, niet met een foto.

Voor werkgevers en opdrachtgevers: pas op met kopieën

Er is een variant van deze vraag die veel vaker voorkomt dan de boze bezoeker, en die veel meer risico geeft. Opdrachtgevers vragen soms om een kopie of scan van de beveiligingspas van iedere medewerker die op locatie komt, voor hun eigen toegangsadministratie. Dat is geen wettelijke verplichting en het volgt nergens uit de Wpbr of de Rpbr.

Werk je op kantoor of ben je leidinggevende? Dan zijn dit de drie punten om vast te leggen voordat er iets wordt gedeeld:

• Waarom en waarvoor. Waarvoor heeft de opdrachtgever die kopie nodig, en is controle ter plaatse door het tonen van de pas niet voldoende. Meestal is dat laatste zo.
• Hoelang en hoe veilig. Een verzameling paskopieën in een mailbox of gedeelde map is een aantrekkelijk doelwit. Lekt die, dan gaan naam, gezicht, geboortedatum en pasnummer in één klap mee, en dan zul je dat vrijwel zeker moeten melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
• Wie er verantwoordelijk voor is. Leg schriftelijk in de opdracht vast wie die gegevens beheert, en doe dat vooraf en niet achteraf.

Voor wie een beveiligingsbedrijf runt of inhuurt, staat de bredere vergunningsplicht en het toezicht daarop uitgewerkt in ons artikel over de vergunning van een beveiligingsbedrijf. Vind je dat je werkgever hier te ver in meegaat, dan is dat een onderwerp waarover je een klacht kunt indienen; hoe dat werkt staat in ons artikel over een klacht over je werkgever. En hoe ver je werkgever mag gaan in het volgen van medewerkers staat in ons artikel over de vraag of je werkgever je mag volgen via gps of je werktelefoon.

Drie zinnen die het gesprek sluiten

Tot slot het praktische deel. Discussies hierover duren zelden lang als je de volgorde aanhoudt en niet meegaat in de escalatie.

1. Toon eerst. Houd de pas leesbaar stil, zeg je voornaam en de naam van het bedrijf. Wie meteen begint met wat hij niet gaat doen, verliest de rust in het gesprek.
2. Benoem het verschil één keer. Ik laat u mijn legitimatiebewijs zien, dat is waar ik toe verplicht ben. Aan een foto werk ik niet mee.
3. Bied de route aan. Wilt u er iets mee doen, dan kunt u kosteloos een klacht indienen bij mijn werkgever.

Blijft iemand doorgaan, herhaal dan niet. Meld het op je post, schrijf het op in je rapportage en laat het daar. Je uniform en je pas laten zien dat je gescreend bent en voor wie je werkt, en over dat uniform en wat je erop mag dragen schrijven we in ons artikel over het uniform in de beveiliging. Wat je verder aan rechten en plichten hebt, staat in de cao particuliere beveiliging 2026.

Veelgestelde vragen over je beveiligingspas fotograferen