Werken met kerst als beveiliger: moet het, kun je vrij krijgen en wat zijn je rechten? (2026)
Kort antwoord: werken met kerst als beveiliger kan gewoon van je gevraagd worden, want de wet en de cao Particuliere Beveiliging geven je geen vrije feestdag. Wel doet je werkgever volgens artikel 21 lid 4 zijn best om je niet op alle vier deze dagen in te plannen: eerste kerstdag, tweede kerstdag, oudejaarsdag na 16.00 uur en nieuwjaarsdag. Vraag je één losse vakantiedag aan, dan moet hij binnen 7 dagen antwoorden en een weigering motiveren, anders mag je de dag opnemen (artikel 60 lid 6). Als oproepkracht heb je die route niet, want je vakantiedagen worden uitbetaald.
Werken met kerst als beveiliger hoort voor veel mensen bij het vak. Dit artikel gaat over je rooster en je rechten; wat je per uur verdient op elke dag van de kerstweek, staat bij toeslagen in de beveiliging.
Moet je werken met kerst als beveiliger?
Een feestdag is in Nederland geen vrije dag van rechtswege. De Rijksoverheid schrijft: “Er is dus geen wettelijk recht op een vrije dag op een feestdag.” Of je vrij bent, hangt af van je cao of je arbeidsovereenkomst. Voor de meeste beveiligers is dat de cao Particuliere Beveiliging (zie de cao Particuliere Beveiliging 2026).
Wat artikel 21 lid 4 belooft, en wat niet
De enige roosterregel die speciaal over kerst en de jaarwisseling gaat, staat in artikel 21 lid 4. De kop luidt: “Je werkgever doet zijn best om je niet op alle onderstaande dagen in te plannen”. Daaronder staat: “1e kerstdag, 2e kerstdag, oudejaarsdag na 16.00 uur en nieuwjaarsdag.” Lees het woord voor woord:
- “Doet zijn best” is een inspanning, geen garantie. Er staat niet dat het moet lukken, en er hangt geen toeslag of sanctie aan.
- “Niet op alle” is iets anders dan “op geen enkele”. De afspraak gaat over het rijtje van vier. Werk je op tweede kerstdag en nieuwjaarsdag, maar ben je op eerste kerstdag en oudejaarsavond vrij, dan heeft je werkgever volgens de letterlijke tekst niets verkeerd gedaan.
- Oudejaarsdag telt pas na 16.00 uur. Een dagdienst die om 16.00 uur klaar is, valt erbuiten.
Een recht om te weigeren geeft dit lid niet. De rest van artikel 21 staat bij je rooster in de beveiliging.
Kun je een kerstdienst weigeren?
Een algemeen recht om een gewoon ingeroosterde feestdienst te weigeren, vonden wij in de cao niet. Wel zijn er grenzen:
- Boven de 144 uur beslis jij. Meer dan 144 uur per loonperiode kan alleen als jij instemt (artikel 23 lid 1), dus een extra kerstdienst bovenop een volle periode mag je afslaan.
- Als parttimer spreek je een extra dienst samen af, met verschuivingstoeslag (artikel 22 lid 4).
- Buiten je tijdvakken kan het wel verplicht. Je werkgever mag 8 tijdvakken per jaar zonder jouw instemming verschuiven (artikel 22 lid 2); daartegen kun je 4 dagen per jaar blokkeren (lid 3).
- Ben je 60 of ouder, dan kun je schriftelijk laten weten dat je geen nachtdiensten meer wilt. Je werkgever kan je dan niet meer verplichten om nachtdiensten te werken, ook niet in de kerst- of oudejaarsnacht (artikel 73 lid 2). Vanaf 55 kan hij je niet verplichten te werken op een vooraf vastgestelde vrije dag (lid 1 onder c).
- Als oproepkracht telt je beschikbaarheid. Die spreek je samen af (artikel 13 lid 4 onder a). Heb je een nul-urencontract of een min-maxcontract, dan moet je komen als je minimaal 4 dagen van tevoren wordt opgeroepen (onder b). Met een oproepcontract met voorovereenkomst beslis je zelf of je op een oproep ingaat (lid 2 onder a).
Moet je in de kerstweek voor je kinderen zorgen, dan kun je je werkgever vragen je rooster aan te passen voor je opvoedingstaken in het gezin (artikel 21 lid 5). Hij gaat akkoord, behalve als het organisatorisch niet te regelen is en niet past in de bedrijfsvoering.
Liever een object met een vast dagrooster, of juist extra diensten rond de feestdagen?
De kalender van kerst en oud en nieuw 2026
Artikel 1 en artikel 41 lid 2 noemen de beide kerstdagen en nieuwjaarsdag als feestdag. De cao-vraagbaak zegt: “Oudejaarsdag is geen feestdag maar na 16:00 zijn het wel bijzondere uren.”
| Datum | Weekdag | Cao-feestdag? | In artikel 21 lid 4? | Loonperiode |
|---|---|---|---|---|
| 24 december, kerstavond | donderdag | nee | nee | 13 (huidige cao) |
| 25 december, eerste kerstdag | vrijdag | ja | ja | 13 (huidige cao) |
| 26 december, tweede kerstdag | zaterdag | ja | ja | 13 (huidige cao) |
| 27 december | zondag | nee, gewoon weekend | nee | 13, laatste dag van de huidige cao |
| 31 december, oudejaarsdag | donderdag | nee, wel bijzondere uren na 16.00 uur (artikel 40 huidige cao) | ja, na 16.00 uur | 14 (na de huidige cao) |
| 1 januari 2027, nieuwjaarsdag | vrijdag | ja | ja | 14 (na de huidige cao) |
Wat betekent 27 december voor oud en nieuw?
Artikel 90 lid 1 zegt: “Deze cao is geldig van 18 december 2024 tot en met 27 december 2026.” Oudejaarsdag en nieuwjaarsdag vallen dus erna. Voor daarna ligt een onderhandelingsresultaat met een looptijd van 28 december 2026 tot en met 31 december 2028.
Op 20 november 2026 meldden de FNV en het CNV dat een grote meerderheid van hun leden voor stemde. Volgens beide bonden komt het resultaat in de week van 23 november bij de leden van werkgeversvereniging NVB. Zolang ook die werkgevers niet hebben ingestemd en de definitieve tekst er niet is, is het geen cao en staat niet vast welke tekst op 31 december en 1 januari geldt. In de toelichting van het CNV op het onderhandelingsresultaat vonden wij geen wijziging van de toeslagpercentages voor bijzondere uren en feestdagen.
Valt een feestdag doordeweeks op je vrije dag of werk je parttime, dan bepaalt artikel 61 hoeveel extra vakantietegoed je krijgt; eerste kerstdag 2026 is een vrijdag. Hoeveel uur dat per contract is, staat bij vakantiedagen in de beveiliging.
Vrij krijgen met kerst: de routes in de cao
| Route | Artikel | Termijn | Reageert je werkgever niet (op tijd)? |
|---|---|---|---|
| Voorkeur voor je 8 vrije dagen (kost geen vakantie-uren) | 21 lid 2 | Per brief of e-mail, uiterlijk 35 dagen voordat de loonperiode begint | Je voorkeur wordt definitief vastgesteld |
| Eén losse vakantiedag | 60 lid 6 onder a | Werkgever antwoordt binnen 7 dagen schriftelijk | Je mag de dag opnemen |
| Meerdaagse vakantie | 60 lid 6 onder b | Werkgever antwoordt binnen 1 maand schriftelijk | Je mag de dagen opnemen |
| Blokkeerdag | 22 lid 3 | 28 tot 21 dagen voordat het tijdvak ingaat; maximaal 4 per jaar | Geen akkoord nodig |
| Dienst ruilen met een collega | 32 | Vooraf, met toestemming van je werkgever | Zonder toestemming geen ruil |
| Rooster aanpassen voor opvoedingstaken | 21 lid 5 | Geen termijn | Akkoord, tenzij organisatorisch niet te regelen en niet passend in de bedrijfsvoering |
Vakantie aanvragen: op tijd en schriftelijk
Een goedgekeurde vakantie kan je werkgever niet meer veranderen (artikel 60 lid 2). Wel mag hij meewegen hoe eerdere aanvragen zijn toegekend, bijvoorbeeld met een puntensysteem (lid 6 onder d): had jij vorig jaar kerst vrij, dan kan een collega nu voorgaan.
Ruilen met een collega
Ruilen kan alleen als je werkgever het goedvindt (artikel 32 onder a). Door de ruil krijg je geen vergoeding die je zonder ruil ook niet zou krijgen, behalve de vergoeding voor bijzondere uren als die van toepassing is (onder b). De feestdagentoeslag van artikel 41 noemt artikel 32 niet. Of wie de kerstdienst overneemt die toeslag krijgt, staat er dus niet met zoveel woorden; laat je planner dat vooraf schriftelijk bevestigen. Hoe je een ruil goed vastlegt, staat bij een dienst ruilen in de beveiliging.
Eind november 2026: wat kun je nog doen voor deze kerst?
Kerst valt in loonperiode 13 van 2026, die volgens de Beveiligingsbranche loopt van maandag 30 november tot en met zondag 27 december. De termijn voor je vrije-dagenvoorkeur voor die periode was 26 oktober. Voor 25 en 26 december heb je nu dus meestal andere routes nodig:
- Vraag één losse vakantiedag aan, voor de dag die je het belangrijkst vindt. Daarop moet je werkgever binnen 7 dagen antwoorden; bij een meerdaagse aanvraag heeft hij een maand, en dan hoor je het misschien pas vlak voor kerst.
- Gebruik een blokkeerdag. De cao zegt 28 tot 21 dagen van tevoren; neem voor de zekerheid aan dat de 21e dag zelf al te laat is. Voor eerste kerstdag kan het vanaf 27 november en geef je hem uiterlijk 3 december door. Voor tweede kerstdag is dat 28 november tot uiterlijk 4 december, voor oudejaarsdag 3 tot uiterlijk 9 december en voor nieuwjaarsdag 4 tot uiterlijk 10 december. Je hebt er maximaal 4 per jaar, dus kijk eerst hoeveel je er dit jaar al hebt gebruikt. Een blokkeerdag voorkomt alleen dat je werkgever je verplicht buiten je tijdvakken te werken; staat de dag al in je rooster, dan helpt hij niet.
- Regel oud en nieuw apart, en snel. 2026 telt 53 weken, en daarom is er een 14e loonperiode van maar één week: maandag 28 december tot en met zondag 3 januari. Oudejaarsdag en nieuwjaarsdag vallen daarin. De 35-dagentermijn van artikel 21 lid 2 loopt voor die periode af op maandag 23 november, dus mail je voorkeur uiterlijk die dag. De cao zegt niet hoe de regel van minimaal 8 vrije dagen per loonperiode (artikel 21 lid 1 onder c) werkt in een periode van één week. Vraag daarom in dezelfde mail hoe de planning je voorkeur verwerkt.
- Zoek een ruil met een collega die de feestdagen liever werkt, en vraag daarna toestemming.
- Vraag per e-mail naar artikel 21 lid 4 als je op alle vier de dagen staat.
Wat het onderhandelingsresultaat zegt over feestdagen (nog geen cao)
Wordt het resultaat een cao, dan krijg je volgens het CNV de mogelijkheid om tweede kerstdag, tweede paasdag, tweede pinksterdag en Hemelvaartsdag te ruilen voor een dag die past bij je culturele achtergrond, je geloof of je levensovertuiging. Een werkgroep moet de regeling nog uitwerken. Uitgangspunt is dat je één keer per jaar aanvraagt en dat je rechten voor de feestdag overgaan naar de gekozen dag. Je werkgever kan alleen weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang, en ook de mogelijkheden op je werkplek of object kunnen het beperken. De regeling zou ingaan vanaf de eerste loonperiode van 2028, dus niet voor deze kerst.
Voor beveiligers op Schiphol staat erin dat Schiphol, werkgevers en vakbonden vóór 1 december 2026 een afspraak maken over het woon-werkverkeer op 31 december en 1 januari, met ruimte voor maatwerk. Vraag je leidinggevende in december of er iets is afgesproken.
Oproepkracht of vast contract: wie krijgt meer met kerst?
Op een cao-feestdag krijg je 50% toeslag op je basisuurloon (artikel 41 lid 1), plus eventueel de toeslag bijzondere uren van artikel 40 (lid 3). Voor oproepkrachten zegt lid 4: “Heb je een oproepovereenkomst? Dan krijg je een toeslag van 100% op je basisuurloon. Je hebt dan geen recht meer op de toeslag volgens artikel 40.”
Rekenvoorbeeld: drie kerstdiensten, twee contracten
Twee beginnende beveiligers in schaal 3 met 1 periodiek (€ 17,37 bruto per uur, loontabel 2026), de een vast en fulltime, de ander met een oproepovereenkomst. Elke dienst telt 8 betaalde uren: we gaan uit van een post waar je niet afgelost kunt worden en dus geen pauze hebt (artikel 29 lid 3). Het basisloon is dan steeds € 138,96. De cao-vraagbaak schrijft: “Als je een oproepovereenkomst hebt, dan krijg je op feestdagen een toeslag van 100% op je basisuurloon. Je hebt dan geen recht op de toeslag bijzondere uren en extra vakantietegoed.” Artikel 40 vervalt dus voor de uren op de feestdag zelf; daarom kiezen we diensten die niet over de grens van een feestdag lopen.
| Dienst (8 uur) | Vast: toeslag | Vast: bruto | Oproep: toeslag | Oproep: bruto | Verschil in loon |
|---|---|---|---|---|---|
| Kerstavond, do 24 december, 16.00 tot 24.00 | 6 uur x 10% = € 10,42 | € 149,38 | 6 uur x 10% = € 10,42 | € 149,38 | € 0,00 |
| Kerstnacht, vr 25 december, 00.00 tot 08.00 | 7 uur x 70% + 1 uur x 50% = € 93,80 | € 232,76 | 8 uur x 100% = € 138,96 | € 277,92 | € 45,16 meer voor de oproepkracht |
| Eerste kerstdag, 16.00 tot 24.00 | 2 uur x 50% + 6 uur x 60% = € 79,90 | € 218,86 | 8 uur x 100% = € 138,96 | € 277,92 | € 59,06 meer voor de oproepkracht |
Op het loonstrookje wint de oproepkracht op de feestdag, maar niet per saldo. De vaste fulltimer krijgt voor eerste kerstdag, een doordeweekse feestdag, ook 7,2 uur extra vakantietegoed (artikel 61 lid 1). Dat is vrije tijd en geen geld, maar in schaal 3 is het minstens 7,2 x € 17,37 = € 125,06 waard, meer dan elk verschil in de tabel. De volledige vergelijking, ook voor tweede kerstdag en een gewone weekenddienst, staat bij het oproepcontract in de beveiliging. Je loon over de hele periode bereken je met de rekentool op salaris beveiliger.
Wil je weten welke werkgevers nu oproepkrachten of vaste beveiligers zoeken?
Oudejaarsnacht op het object of evenement
Werk je op oudejaarsavond in de evenementen- of horecabeveiliging en geldt er voor je werkgever een rechtsgeldige cao voor evenementen- en horecabeveiliging, dan geldt de cao Particuliere Beveiliging niet voor jou (artikel 3 lid 1); zie evenementenbeveiliger worden en horecaportier worden. De regels hieronder komen uit de cao Particuliere Beveiliging.
Pauze: spreek vooraf af wanneer
Duurt je dienst langer dan 8 en niet meer dan 10 uur, dan heb je recht op 45 minuten pauze, waarvan één pauze minimaal een half uur (artikel 29 lid 2 onder b). Is je dienst 8 uur of langer, dan mag je pauze niet in de eerste of laatste 3 uur vallen (onder d). In een dienst van 22.00 tot 07.00 uur valt hij dus tussen 01.00 en 04.00 uur.
Spreek bij de start af wie wanneer gaat. Kun je op je post niet worden afgelost, dan heb je geen recht op pauze, en dan is je werkweek over 16 weken gemiddeld maximaal 38 uur (lid 3).
Rust na de nachtdienst
Stopt je oudejaarsnacht na 02.00 uur, dan heb je daarna minimaal 14 uur onafgebroken rust, die je werkgever niet mag inkorten (artikel 28 lid 5). Wie tot 07.00 uur werkt, begint op nieuwjaarsdag dus op zijn vroegst om 21.00 uur weer. De andere regels voor nachtdiensten staan bij je rooster in de beveiliging.
Agressie en vuurwerk
Ga niet in je eentje op een groep met vuurwerk af. Gebeurt er iets, noteer tijd, plaats en getuigen en meld het dezelfde nacht bij je leidinggevende. Aangifte en schadevergoeding staan bij agressie en geweld tegen beveiligers. Nog diensten zoeken? Kijk bij de vacatures in Amsterdam of Rotterdam.
Werken met kerst als beveiliger in 2027: plan het nu al
Dit zijn de cao-feestdagen van 2027 volgens artikel 41 lid 2, met de datums van de Rijksoverheid. Bevrijdingsdag telt alleen in een lustrumjaar (de Beveiligingsbranche noemt 2025 en 2030) en Goede Vrijdag staat niet in de cao. Welke regels in 2027 gelden, hangt af van de nieuwe cao.
| Cao-feestdag | Datum 2027 | Weekdag | Doordeweeks? |
|---|---|---|---|
| Nieuwjaarsdag | 1 januari | vrijdag | ja |
| Eerste paasdag | 28 maart | zondag | nee |
| Tweede paasdag | 29 maart | maandag | ja |
| Koningsdag | 27 april | dinsdag | ja |
| Hemelvaartsdag | 6 mei | donderdag | ja |
| Eerste pinksterdag | 16 mei | zondag | nee |
| Tweede pinksterdag | 17 mei | maandag | ja |
| Eerste kerstdag | 25 december | zaterdag | nee |
| Tweede kerstdag | 26 december | zondag | nee |
Een tijdlijn voor kerst 2027
Blijven de regels zoals ze nu in de cao staan, dan ziet een goede planning er zo uit:
- Begin 2027: vraag de loonperiodes van 2027 op en noteer de begindatum van de periodes met kerst en met oud en nieuw.
- In het najaar: vraag meerdere dagen vakantie schriftelijk aan; je werkgever heeft een maand om te antwoorden.
- Uiterlijk 5 weken voor de kerstperiode: tel vanaf de begindatum 35 dagen terug en mail uiterlijk die dag je voorkeur voor vrije dagen.
- Vanaf 27 november 2027, uiterlijk 3 december: geef een blokkeerdag door voor zaterdag 25 december, als die dag niet in je tijdvakken staat.
Op zoek naar een werkgever die vooruit plant, ook met de feestdagen?
Veelgestelde vragen over werken met kerst als beveiliger
Heb ik als beveiliger recht op vrij met kerst?
Nee, niet automatisch. De wet en de cao Particuliere Beveiliging geven geen recht op een vrije feestdag. Wel doet je werkgever volgens artikel 21 lid 4 zijn best om je niet op alle vier deze dagen in te plannen: beide kerstdagen, oudejaarsdag na 16.00 uur en nieuwjaarsdag.
Mag mijn werkgever me op alle kerstdagen inroosteren?
De cao verbiedt het niet met zoveel woorden, maar artikel 21 lid 4 vraagt je werkgever zijn best te doen dat te voorkomen. Het is een inspanning en geen garantie.
Hoe snel moet mijn werkgever reageren als ik kerst vrij vraag?
Op één losse vakantiedag binnen 7 dagen, op een meerdaagse vakantie binnen een maand, en altijd schriftelijk. Weigert hij, dan moet hij de reden geven; reageert hij niet op tijd, dan mag je de vakantie opnemen (artikel 60 lid 6). Als oproepkracht kun je geen vakantiedagen opnemen; je krijgt ze uitbetaald (artikel 59 lid 3).
Is oudejaarsdag een feestdag in de cao Particuliere Beveiliging?
Nee. Oudejaarsdag staat niet in de lijst met feestdagen. Na 16.00 uur zijn het in de huidige cao wel bijzondere uren, met een eigen toeslag van 100% in artikel 40.
Krijgt een oproepkracht meer op kerst dan een vaste beveiliger?
Op het percentage wel: een oproepkracht krijgt op een cao-feestdag 100% toeslag, een vaste beveiliger 50% plus eventueel de avond-, nacht- of weekendtoeslag, samen maximaal 85%. Op eerste kerstdag, een vrijdag, krijgt een vaste fulltimer daarnaast 7,2 uur extra vakantietegoed, en dat is in schaal 3 meer waard dan het verschil in loon. Op kerstavond is er geen verschil, omdat dat geen cao-feestdag is.
Welke cao geldt op oud en nieuw 2026?
De huidige cao loopt tot en met 27 december 2026. Oudejaarsdag en nieuwjaarsdag vallen in loonperiode 14, die maar één week duurt: 28 december tot en met 3 januari. Voor de periode vanaf 28 december ligt een onderhandelingsresultaat, dat pas een cao is als ook de werkgevers instemmen. Welke regels op 31 december en 1 januari gelden, staat op het moment van schrijven nog niet vast.
Bronnen
Sociaal Fonds Particuliere Beveiliging, cao Particuliere Beveiliging 18 december 2024 tot en met 27 december 2026, versie 3, juli 2026, en de cao-vraagbaak op die pagina.
Beveiligingsbranche, overzicht loonperiodes 2026.
Rijksoverheid, Wanneer zijn de officiële feestdagen in Nederland?
CNV, Resultaat in cao Particuliere Beveiliging, 6 november 2026, en CNV-leden stemmen in met nieuwe cao Particuliere Beveiliging, 20 november 2026.
FNV, Grote steun voor cao-resultaat Particuliere Beveiliging, 20 november 2026.
Alles gecontroleerd op 21 november 2026. Arbeidsvoorwaarden kunnen per werkgever gunstiger zijn dan de cao.
Na jaren als marketing manager bij ProHost Security in Groningen weet Matthijs wat er speelt op de beveiligingsmarkt, van werkvloer tot cao-tafel. Vanuit zijn liefde voor marketing én beveiliging bouwde hij Vacaturebeveiliging.nl van een zolderkamer uit tot een kantoor met vier collega’s, en kantoorhond Finn.