Ontvang vacatures direct in je mailbox
7 oktober 2026
Dienst ruilen als beveiliger: wat mag, wat zegt de cao en wat krijg je betaald? (2026)
Kort antwoord: ja, je mag als beveiliger een dienst ruilen met een collega, maar alleen als je werkgever daar toestemming voor geeft. Dat staat in artikel 32 van de cao Particuliere Beveiliging. Door te ruilen krijg je geen vergoeding die je zonder de ruil ook niet had gekregen, dus geen verschuivingstoeslag. De toeslag voor bijzondere uren krijg je wel: wie door de ruil op zaterdag werkt, krijgt 35 procent over die uren, en wie de dagdienst overneemt, levert die toeslag in. Je werkgever mag een ruil weigeren, bijvoorbeeld omdat je rusttijd te kort wordt of omdat je niet de juiste pas of instructie voor het object hebt.
Art. 32cao Particuliere Beveiliging: ruilen kan alleen met toestemming van je werkgever
11 uuronafgebroken rust per 24 uur, ook na een geruilde dienst (art. 27 lid 1)
35%toeslag over weekenduren, die gaat mee met de dienst, niet met de persoon (art. 40 en art. 32 onder b)
0%verschuivingstoeslag bij een ruil op eigen verzoek (art. 32 onder b)
In dit artikel
Een verjaardag, een tandartsafspraak, een wedstrijd van je kind: in een beroep met tijdvakken en diensten komt er altijd een moment dat je rooster niet uitkomt. De snelste oplossing is dan een collega die wil ruilen. Dat gebeurt in de beveiliging dagelijks, maar de regels erachter kent bijna niemand. Dit artikel legt uit wat de cao erover zegt, wat een ruil doet met je loonstrook en waar je werkgever op let voordat hij ja zegt.
Wat de cao zegt over dienst ruilen
De cao Particuliere Beveiliging heeft er een kort artikel voor. Artikel 32 bestaat uit twee onderdelen:
- Onderdeel a: je kunt alleen diensten ruilen als je werkgever dat goedvindt. Je mag het vragen, en je werkgever moet toestemming geven voordat de ruil geldt.
- Onderdeel b: je krijgt door de ruil geen recht op een vergoeding die je zonder de ruil ook niet zou krijgen. De vergoeding voor bijzondere uren krijg je wel, als die op de geruilde dienst van toepassing is.
Meer staat er niet. De cao noemt geen termijn waarbinnen je moet vragen, geen maximum aantal ruilen per jaar en geen formulier. Dat betekent dat je werkgever die invulling zelf mag geven, bijvoorbeeld in een bedrijfsreglement of in de roosterapp. Wat hij niet mag, is de regels uit de rest van de cao en uit de Arbeidstijdenwet opzijzetten omdat jullie zelf hebben geruild. Een geruilde dienst moet aan dezelfde eisen voldoen als een dienst die de planner zelf had ingeroosterd. Hoe je rooster tot stand komt en wat een tijdvak is, staat in je rooster in de beveiliging.
Toestemming: waarom je werkgever mag weigeren
Dat je werkgever toestemming moet geven, is geen formaliteit. Hij blijft verantwoordelijk voor het rooster, voor de bezetting op het object en voor de arbeidstijden. Dit zijn de redenen die in de praktijk het vaakst een ruil tegenhouden:
| Reden om te weigeren | Waar het op steunt | Wat je kunt doen |
|---|---|---|
| Je collega krijgt door de ruil te weinig rust tussen twee diensten | Art. 27 lid 1: minimaal 11 uur onafgebroken rust per 24 uur, en die rust mag niet worden ingekort | Kies een andere dienst om te ruilen, of ruil met een collega die de dag ervoor vrij is |
| De geruilde dienst is een nachtdienst en je collega zit al aan het maximum | Art. 28 lid 3: maximaal 32 nachtdiensten per 13 weken, of 52 als de dienst voor of op 02.00 uur stopt; art. 28 lid 5: na 3 tot 7 nachtdiensten achter elkaar 48 uur rust | Ruil een nachtdienst alleen met iemand die er nog ruimte voor heeft |
| Je collega komt in die week boven de 60 uur | Art. 26 lid 1: maximaal 10 uur per dienst en 60 uur per week; gemiddeld 48 uur per week over 16 weken | Laat de planner het weekoverzicht erbij pakken voordat je het vraagt |
| Je collega mag niet op dat object werken | Objectinstructie, een vereist diploma of pas (bijvoorbeeld een havenpas of luchthavenpas), of een opdrachtgever die alleen ingewerkte mensen accepteert | Ruil binnen hetzelfde object of met een collega die daar al staat |
| De ruil maakt de loonperiode duurder | Art. 23 lid 2 en 42: de collega die de dienst overneemt komt daardoor boven de 152 uur en bouwt overwerktoeslag op, of heeft een hoger basisuurloon waarover de toeslag van art. 40 wordt berekend | De cao noemt geen weigeringsgronden, dus ook dit mag; het is een bedrijfsbelang, geen regel. Leg uit waarom de ruil voor jou belangrijk is |
| De ruil loopt over de grens van een loonperiode heen | Art. 23 en 24: uren tellen per loonperiode van 4 weken; een ruil kan in de ene periode minuren en in de andere overwerk opleveren | Ruil binnen dezelfde loonperiode, dat scheelt discussie over je urensaldo |
| Je collega is jonger dan 18 | Art. 30: voor jongeren geldt de Arbeidstijdenwet, met strengere grenzen voor nacht en lengte van de dienst | Ruil met een volwassen collega |
Artikel 32 verplicht je werkgever niet om een weigering schriftelijk te motiveren. Bij vakantiedagen is dat anders: daar moet je werkgever volgens artikel 60 lid 6 binnen een vaste termijn schriftelijk reageren en bij een afwijzing de reden geven. Vraag bij een geweigerde ruil dus zelf om de reden. Vaak blijkt die oplosbaar met een andere collega of een andere dienst.
Wat je betaald krijgt na een ruil
Dit is het deel waar de meeste misverstanden over bestaan. Het uitgangspunt van artikel 32 onder b is simpel: de toeslag hoort bij de dienst, niet bij de persoon. Wie de dienst draait, krijgt de toeslag die bij die uren hoort. Wie de dienst afstaat, raakt die toeslag kwijt.
| Vergoeding | Krijg je die na een ruil? | Toelichting |
|---|---|---|
| Toeslag bijzondere uren (art. 40) | Ja, over de uren die je werkelijk werkt | 35% op zaterdag en zondag, 20% maandag tot en met vrijdag tussen 00.00 en 07.00 uur, 10% maandag tot en met vrijdag tussen 18.00 en 24.00 uur, 100% op oudejaarsdag na 16.00 uur. Artikel 32 noemt deze toeslag uitdrukkelijk. |
| Verschuivingstoeslag (art. 43) | Nee | Die toeslag van 5, 10 of 20% is bedoeld voor een rooster dat je werkgever verandert (art. 22 lid 1). Bij een ruil op jouw verzoek is dat niet aan de orde; precies daarvoor staat onderdeel b in artikel 32. |
| Feestdagtoeslag (art. 41) | Vraag het vooraf na | Artikel 41 koppelt de 50% onvoorwaardelijk aan werken op een feestdag, maar artikel 32 noemt bij ruilen alleen de toeslag bijzondere uren. De meest logische lezing is dat wie de feestdag draait de 50% krijgt; laat je planner het vooraf bevestigen, zodat je niet achteraf discussieert. |
| Overwerktoeslag (art. 42) | Alleen als je boven de 152 uur per loonperiode komt | Overwerk is volgens artikel 23 lid 2 pas aan de orde boven 152 uur per loonperiode. Een ruil verandert normaal gesproken je aantal uren niet, tenzij je een dienst van 8 uur inruilt voor een dienst van 10 uur. |
| Reisvergoeding (art. 47) | Ja, voor het object waar je werkelijk werkt | Ruil je naar een object verder weg, dan geldt de reisvergoeding voor die afstand. De regels staan in reiskostenvergoeding in de beveiliging. |
| Minimale vergoeding per dienst (art. 45) | Ja | Laat je werkgever een geruilde dienst alsnog vervallen, dan geldt artikel 45 gewoon: heb je je arbeidsduur nog niet gewerkt, dan krijg je alle uren betaald (3 als gewerkte uren, de rest als minuren); heb je je arbeidsduur al wel gewerkt, dan krijg je 3 uur betaald. |
Artikel 44 lid 1 schrijft voor dat toeslagen apart op je loonstrook staan. Controleer na een ruil dus de loonstrook van die loonperiode: staat de toeslag voor de geruilde dienst erop, en is de toeslag van de dienst die je hebt afgestaan er juist af? Een overzicht van alle percentages vind je in toeslagen in de beveiliging.
Rekenvoorbeeld: wat een ruil je kost of oplevert
Neem een beveiliger in schaal 3 met 3 periodieken. Volgens de loontabel van loonperiode 1 van 2026 is dat een basisuurloon van 18,11 euro. De toeslag wordt berekend over dat basisuurloon.
| Ruil | Toeslag van de dienst die je afstaat | Toeslag van de dienst die je overneemt | Verschil voor jou |
|---|---|---|---|
| Maandag 07.00 tot 15.00 uur ruilen voor zaterdag 15.00 tot 23.00 uur | 0 euro (dagdienst doordeweeks) | 8 uur x 35% x 18,11 = 50,71 euro | + 50,71 euro |
| Zaterdag 15.00 tot 23.00 uur ruilen voor maandag 07.00 tot 15.00 uur | 50,71 euro | 0 euro | min 50,71 euro |
| Dinsdag 15.00 tot 23.00 uur ruilen voor de nachtdienst woensdag 23.00 tot donderdag 07.00 uur | 5 uur x 10% x 18,11 = 9,06 euro (18.00 tot 23.00 uur) | 1 uur x 10% (23.00 tot 24.00 uur) + 7 uur x 20% (00.00 tot 07.00 uur) = 1,81 + 25,35 = 27,16 euro | + 18,10 euro |
| Zondag 07.00 tot 15.00 uur ruilen voor vrijdag 15.00 tot 23.00 uur | 8 uur x 35% x 18,11 = 50,71 euro | 5 uur x 10% x 18,11 = 9,06 euro | min 41,65 euro |
Het gaat dus om tientallen euro’s per ruil. Wie structureel weekenddiensten weggeeft, merkt dat aan het eind van de loonperiode. Omgekeerd kun je met een paar slimme ruilen juist meer overhouden. Wat zo’n toeslag netto oplevert, reken je uit met de rekentool bij het salaris van een beveiliger.
Let op bij parttimers. Heb je een parttime arbeidsovereenkomst met vast model, dan geldt artikel 32 net zo. Maar een dienst erbij nemen zonder een dienst af te staan is geen ruil: dat is een extra dienst volgens artikel 22 lid 4, en daar krijg je wel verschuivingstoeslag voor. Lees ook parttime werken als beveiliger.
Ruilen, verschuiven of een extra dienst: drie verschillende dingen
In de praktijk worden deze begrippen door elkaar gebruikt, terwijl de cao er drie verschillende regels voor heeft. Het verschil bepaalt of je toeslag krijgt en of je nee mag zeggen.
| Situatie | Wie neemt het initiatief | Mag je weigeren? | Verschuivingstoeslag | Cao-artikel |
|---|---|---|---|---|
| Ruilen | Jij en een collega | Niet van toepassing, het is je eigen verzoek; je werkgever mag weigeren | Nee | Art. 32 |
| Rooster verschuiven in overleg | Je werkgever, nadat je het rooster al hebt gekregen | Het gaat in overleg; komt de dienst buiten je tijdvak, dan is er toeslag | Ja: 5% bij 28 tot 8 dagen van tevoren, 10% bij 7 tot 2 dagen, 20% bij 1 dag of op de dag zelf | Art. 22 lid 1 en art. 43 |
| Verplicht buiten je tijdvak werken | Je werkgever | Maximaal 8 keer per jaar niet, behalve op de 4 dagen die je zelf hebt geblokkeerd | Nee | Art. 22 lid 2 en 3 |
| Extra dienst (parttimer) | Jij en je werkgever samen | Ja, het is een gezamenlijk besluit | Ja | Art. 22 lid 4 |
| Oproep tijdens consignatie | Je werkgever | Nee, dat is de aard van consignatie (ben je 55 of ouder, dan is consignatie vrijwillig) | Nee, wel de consignatievergoeding en minimaal 3 uur loon | Art. 31 en 50 |
Een valkuil: sommige werkgevers noemen een verschuiving door de planner een ruil, omdat er een collega bij betrokken is. Als jij niet om de wijziging hebt gevraagd en de dienst buiten je tijdvak valt, is het een verschuiving en heb je recht op de toeslag van artikel 43. Hoe tijdvakken, blokkeerdagen en de acht verplichte verschuivingen werken, staat in je rooster in de beveiliging.
De grenzen die ook bij een ruil gelden
Een ruil verandert niets aan de arbeidstijdregels. Hieronder staan alleen de grenzen die bij een ruil anders uitpakken dan bij een gewoon rooster; het volledige overzicht van werktijden, pauzes en de regels voor wie jonger is dan 18 staat in je rooster in de beveiliging.
| Grens | Regel | Waar je op let bij een ruil |
|---|---|---|
| Rust per dag | 11 uur onafgebroken rust per 24 uur (art. 27 lid 1), niet in te korten | Een avonddienst tot 23.00 uur gevolgd door een geruilde dienst om 07.00 uur geeft 8 uur rust: dat mag niet |
| Rust per week | 36 uur per 7 dagen of 72 uur per 14 dagen, op te splitsen in blokken van minimaal 32 uur (art. 27 lid 2) | Wie een vrije dag inruilt voor een dienst, moet elders in de week nog aan de 36 uur komen |
| Lengte van een dienst | Maximaal 10 uur; langer alleen vrijwillig (art. 21 lid 3c en art. 26) | Een ruil naar een dienst van 12 uur kan alleen als je dat zelf wilt en de omstandigheden van art. 26 lid 2 gelden |
| Nachtdienst | Maximaal 9 uur werken; 14 uur rust na een nachtdienst die na 02.00 uur eindigt (art. 28 lid 1 en 5) | Na een geruilde nachtdienst kun je de volgende ochtend niet alsnog je eigen dagdienst draaien |
| Reeks nachtdiensten | Maximaal 7 achter elkaar, daarna 48 uur rust (art. 28 lid 5) | Een extra nachtdienst in een reeks kan de reeks over het maximum duwen |
| Vrije zondagen | Minimaal 16 per jaar en minimaal 1 vrij weekend per loonperiode (art. 27 lid 3 en art. 21 lid 1c) | Ruil je je vrije weekend weg, dan moet er in die loonperiode nog een vrij weekend overblijven |
Zo vraag je een ruil aan
- Zoek een collega die de dienst echt kan draaien. Zelfde object of in elk geval ingewerkt, met de juiste pas, en met voldoende rust rond de dienst.
- Loop de grenzen na. Gebruik de tabel hierboven. Een ruil die aan alle regels voldoet, geeft je werkgever weinig reden om te weigeren.
- Vraag het schriftelijk aan. Via de roosterapp als je bedrijf die heeft, anders per e-mail of bericht aan de planner, met beide namen, beide diensten en de datum. Een ruil die je mondeling bij de koffieautomaat regelt, is geldig als je werkgever instemt, maar bij discussie is dat lastig te bewijzen.
- Wacht op de bevestiging. Artikel 32 onder a is duidelijk: zonder toestemming geldt de ruil niet. Ga er niet van uit dat stilte instemming is; bij vakantie regelt artikel 60 dat wel, bij ruilen niet.
- Bewaar het akkoord. Een schermafbeelding of de bevestigingsmail. Dat is je bewijs als er later discussie is over wie waar had moeten staan.
- Controleer je loonstrook. Staat de toeslag van de geruilde dienst erop? Klopt het aantal uren in de loonperiode? Klopt het niet, meld het dan binnen de loonperiode bij de salarisadministratie.
Vraag je vaak te ruilen om dezelfde reden, bijvoorbeeld omdat je rooster elke week botst met de opvang van je kinderen, dan is er een betere route. Artikel 21 lid 5 geeft je het recht om een aanpassing van je rooster te vragen voor opvoedingstaken in het gezin. Je werkgever moet daarmee akkoord gaan, tenzij het organisatorisch niet te regelen is en het niet past in de bedrijfsvoering. Voor een eenmalige gebeurtenis zoals een bruiloft of een verhuizing bestaat bovendien het buitengewoon verlof van artikel 63; dan hoef je helemaal niet te ruilen.
Als het misgaat: wie is verantwoordelijk?
Het grootste risico van ruilen zit niet in het loon, maar in de vraag wie er staat als het niet goed gaat. Drie situaties:
De ruil is goedgekeurd en je collega komt niet opdagen
Na de toestemming is het rooster aangepast. De dienst staat nu op naam van je collega, en de verantwoordelijkheid ligt dan in de regel bij hem. Niet komen opdagen staat niet letterlijk in de cao-lijst van dringende redenen in artikel 17 (die noemt wel het onbeheerd achterlaten of verlaten van een object tijdens de dienst, en de lijst is niet uitputtend), maar het is wel plichtsverzuim waar een werkgever een maatregel op kan laten volgen. Wat een werkgever kan doen, staat in de officiële waarschuwing in de beveiliging. Zorg dat je zelf de toestemming kunt laten zien.
De ruil is nooit goedgekeurd
Dan is de dienst volgens het rooster nog steeds van jou. Blijft het object onbemand, dan is dat jouw verzuim. Daarom is stap 4 hierboven zo belangrijk. Ook als je collega al heeft toegezegd: zonder akkoord van de werkgever is de ruil niet rond.
Je collega wordt ziek voor de geruilde dienst
Dan is dat een ziekmelding op een dienst die van je collega is, en moet je werkgever vervanging regelen. Hij mag jou daarvoor vragen, en hij mag je binnen de regels van artikel 22 lid 2 ook verplichten om buiten je tijdvak te werken, maar hoogstens 8 keer per jaar en niet op je blokkeerdagen. Hoe een ziekmelding werkt, staat in ziek melden in de beveiliging.
Ruilen en je telefoon. Veel ruilverzoeken lopen via een groepsapp. Let erop dat je geen objectgegevens, roosters met namen of foto’s van de werkplek deelt in zo’n groep. Wat daarover geldt, staat in social media als beveiliger.
Voor werkgevers: een ruilregeling die werkt
Een goede ruilregeling is voor een beveiligingsbedrijf vooral handig: ze kan verzuim en verloop verlagen, omdat mensen hun werk met hun leven kunnen combineren. Een paar afspraken voorkomen dat het een bron van fouten wordt.
- Leg de procedure vast. Via welk kanaal, hoeveel dagen van tevoren, en wie goedkeurt. Een vaste ruilregeling raakt de arbeids- en rusttijdenregeling, en daarvoor heeft de ondernemingsraad, als je bedrijf die heeft, instemmingsrecht (artikel 27 lid 1 onder b van de Wet op de ondernemingsraden). Hoe dat werkt, staat in de ondernemingsraad in de beveiliging.
- Laat het systeem de grenzen bewaken. Een roosterapp die rusttijd, nachtdienstmaxima en objectbevoegdheid automatisch controleert, haalt het risico uit de goedkeuring.
- Bevestig altijd schriftelijk. Dan is bij een no-show duidelijk wie er had moeten staan.
- Zet de toeslagregel in de regeling. Schrijf op dat de toeslag bijzondere uren de dienst volgt en dat er bij een ruil geen verschuivingstoeslag is. Dat scheelt vragen aan de salarisadministratie.
- Kijk naar structurele ruilers. Wie elke week hetzelfde probleem oplost met een ruil, heeft eigenlijk een ander rooster nodig. Artikel 21 lid 5 geeft daar ruimte voor.
Bedrijven met een soepele ruilregeling zijn aantrekkelijker voor sollicitanten. Beveiligers zoeken op vacaturebeveiliging.nl gericht in hun eigen regio, bijvoorbeeld in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Eindhoven.
Op zoek naar een werkgever waar je rooster te combineren is met je leven?
Alle regels over werktijden, rust, toeslagen en verlof staan bij elkaar in de cao Particuliere Beveiliging 2026 uitgelegd. Hoeveel vakantiedagen je hebt en hoe je die aanvraagt, lees je in vakantiedagen in de beveiliging.
Nieuwe vacatures verschijnen dagelijks, ook bij werkgevers met vaste roosters en veel ruilruimte.
Veelgestelde vragen over dienst ruilen in de beveiliging
Mag ik als beveiliger een dienst ruilen met een collega?
Ja, maar alleen met toestemming van je werkgever. Dat staat in artikel 32 onder a van de cao Particuliere Beveiliging. Je mag het vragen, je werkgever moet instemmen voordat de ruil geldt. Zonder die toestemming blijft de dienst volgens het rooster van jou.
Krijg ik verschuivingstoeslag als ik een dienst ruil?
Nee. Artikel 32 onder b bepaalt dat je door een ruil geen recht krijgt op een vergoeding die je zonder de ruil ook niet zou krijgen. De verschuivingstoeslag van artikel 43 is bedoeld voor een rooster dat je werkgever verandert, niet voor een ruil op jouw verzoek.
Wie krijgt de weekendtoeslag na een ruil?
Degene die de weekenddienst werkelijk draait. De toeslag voor bijzondere uren van artikel 40 hoort bij de uren, niet bij de persoon. Wie op zaterdag of zondag werkt, krijgt 35 procent over die uren; wie de dagdienst overneemt, krijgt die toeslag niet.
Mag mijn werkgever een ruil weigeren?
Ja. Artikel 32 geeft je werkgever het laatste woord. Veelvoorkomende redenen zijn te weinig rust tussen twee diensten (11 uur volgens artikel 27), het maximum aantal nachtdiensten uit artikel 28, een collega die niet op het object mag werken of een ruil over de grens van een loonperiode. De cao verplicht hem niet om de weigering schriftelijk te motiveren, maar vragen mag altijd.
Wat als mijn collega na een goedgekeurde ruil niet komt opdagen?
Na de toestemming is het rooster aangepast en staat de dienst op naam van je collega. De verantwoordelijkheid ligt dan in de regel bij hem, omdat de dienst op zijn naam staat. Bewaar daarom altijd de schriftelijke bevestiging van de ruil. Is de ruil nooit goedgekeurd, dan is de dienst nog steeds van jou.
Hoeveel rust moet er tussen een geruilde dienst en mijn volgende dienst zitten?
Minimaal 11 uur onafgebroken rust per 24 uur, en die rust mag niet worden ingekort (artikel 27 lid 1). Eindigt de geruilde dienst na 02.00 uur en was het een nachtdienst, dan is het minimaal 14 uur (artikel 28 lid 5). Per week moet je bovendien aan 36 uur rust komen, of 72 uur per 14 dagen.
Bronnen: Cao Particuliere Beveiliging 18 december 2024 tot en met 27 december 2026, versie juli 2026, artikelen 17, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 47, 50, 60 en 63; Salarisschaal per loonperiode 1 van 2026; Wet op de ondernemingsraden, artikel 27; Arbeidstijdenwet.
Gepubliceerd op 7 oktober 2026. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.
Na jaren als marketing manager bij ProHost Security in Groningen weet Matthijs wat er speelt op de beveiligingsmarkt, van werkvloer tot cao-tafel. Vanuit zijn liefde voor marketing én beveiliging bouwde hij Vacaturebeveiliging.nl van een zolderkamer uit tot een kantoor met vier collega’s, en kantoorhond Finn.