Spookvacatures herkennen als beveiliger (2026): echt, spook of oplichting?
Kort antwoord: een spookvacature is een vacature waarachter op dit moment geen echte baan zit: de functie is al vervuld, er is nog geen budget, of de werkgever verzamelt alleen cv’s. Dat is iets anders dan doorlopende werving, die in de beveiliging veel voorkomt. En het is iets heel anders dan een nepvacature, waarmee oplichters je geld of je gegevens willen. Een spookvacature herken je vooral hieraan: als je belt, kan niemand je zeggen wanneer je begint en hoeveel uur je krijgt. Een duidelijk signaal voor een nepvacature is dat iemand geld vraagt om de baan te krijgen. Vraagt iemand in de sollicitatiefase een kopie van je identiteitsbewijs of je BSN, let dan ook op. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mag dat pas als je bij hem in dienst treedt, op één uitzondering na voor de Wet banenafspraak. In de beveiliging heeft een werkgever je gegevens wel al na het aanbod nodig, voor de aanvraag van je pas. Je beveiligingspas vraagt je werkgever aan, en de kosten daarvan zijn voor hem.
Je reageert op een vacature voor objectbeveiliger bij je in de buurt. Je krijgt een automatische bevestiging en daarna niets meer. Een maand later staat dezelfde vacature er weer, met precies dezelfde tekst. Dan vraag je je af of die baan ooit heeft bestaan.
Soms niet. Maar vaak is er iets anders aan de hand, en het loont om het verschil te kennen: een spookvacature kost je alleen tijd, een nepvacature kan je geld en je identiteit kosten. In dit artikel lees je hoe je de drie soorten uit elkaar houdt en welke signalen in de beveiliging extra tellen. Ook lees je wat een werkgever tijdens een sollicitatie wel en niet mag vragen, en wat je doet als je er al in bent getrapt.
Spookvacatures, doorlopende werving en nepvacatures: drie verschillende dingen
Het woord spookvacature wordt voor van alles gebruikt. Het gaat om drie verschillende dingen.
| Spookvacature | Doorlopende werving | Nepvacature | |
|---|---|---|---|
| Is er een baan? | Nu niet: al vervuld, nog geen budget of alleen cv’s verzamelen | Ja: de werkgever zoekt steeds mensen, vaak voor een vaste baan in een regio waarbij je op meerdere objecten wordt ingezet | Nee, het bedrijf of de functie bestaat niet zoals beschreven |
| Wat wil de afzender? | Vaak niets kwaads: vergeten offline te halen, of cv’s verzamelen voor een opdracht die er nog niet is | Snel mensen kunnen inzetten op nieuwe of drukke objecten | Je geld, je gegevens of je bankrekening |
| Wat kost het jou? | Tijd en motivatie | Hooguit wachttijd tot er een plek is | Geld, identiteitsfraude, soms strafrechtelijke problemen |
| Wat doe je? | Bellen en doorvragen, je tijd verdelen | Vragen wanneer en waar je kunt beginnen | Geen contact meer, melden, niets betalen |
De middelste kolom is geen spookvacature. Een werkgever die eerlijk zegt dat hij doorlopend beveiligers zoekt, doet niets verkeerd. Ook een regiovacature zonder vast object is in de beveiliging normaal: je wordt ingezet waar het werk is. Dat zegt niets over de vraag of de baan echt is. De NVP Sollicitatiecode vraagt wel om duidelijkheid: hanteert een organisatie geen einddatum omdat de vacature sluit zodra er een geschikte kandidaat is, dan hoort dat er duidelijk bij te staan.
Waarom je in de beveiliging vaak vacatures ziet die lang openstaan
In de beveiliging staan veel vacatures lang open, en dat is niet altijd verdacht. Er zijn een paar redenen die bij dit vak horen:
- Verloop. Beveiligingsbedrijven verliezen voortdurend mensen en zoeken dus voortdurend nieuwe. Waar dat vandaan komt, lees je in verloop in de beveiliging.
- Contractwissels. Wint een bedrijf een nieuw object, dan moet het soms binnen weken een team rond hebben. Vaak begint de werving al voordat de opdracht definitief is.
- Pieken. Evenementen, feestdagen en de zomer vragen tijdelijk extra mensen.
- Aspiranten. Wie ook zonder diploma aanneemt, werft het hele jaar door voor de opleiding.
Hoeveel werk er in de branche is en waar, staat in is er veel werk in de beveiliging. Een vacature die lang openstaat, is pas verdacht als er geen concreet antwoord komt op de vraag wanneer en waar je kunt beginnen.
Spookvacatures herkennen: de signalen op een rij
Geen enkel signaal bewijst iets in zijn eentje. Tel ze op. Hoe meer je er ziet, hoe minder tijd je erin steekt voordat je hebt gebeld.
| Signaal | Wat het kan betekenen | Zo check je het |
|---|---|---|
| Geen object of plaats, alleen “diverse locaties in de regio” | Een regiovacature waarbij je op meerdere objecten werkt, of een opdracht die er nog niet is | Vraag op welke objecten je de eerste weken staat en hoeveel uur je gegarandeerd krijgt |
| Geen uren, geen contractvorm | Er is nog geen plek in het rooster | Vraag hoeveel uur, welk contract en vanaf wanneer |
| Geen loon, schaal of cao | De werkgever wil zich niet vastleggen, of weet het zelf nog niet | Vraag welke cao en welke schaal; zie salarisschaal beveiliger |
| “Per direct”, maar niemand kan zeggen wanneer je begint | Vaak hangt je start af van de toestemming voor je pas. Komt er ook geen antwoord als je al een pas hebt, dan is de urgentie vooral wervingstaal | Vraag hoe snel je kunt beginnen als je pas rond is |
| Dezelfde tekst staat maandenlang online, zonder dat iemand je een startdatum kan noemen | Doorlopende werving of een spookvacature | Vraag of het om een concrete plek gaat of om een pool |
| Je kunt niemand bereiken die je vragen beantwoordt | Niemand is verantwoordelijk voor de procedure | Bel het bedrijf of de vacaturesite waar de vacature staat, en vraag wie de procedure doet |
| Na de automatische bevestiging blijft het stil | Je sollicitatie is nog niet bekeken, of de procedure loopt vast | Volg na een week op; zie geen reactie op je sollicitatie |
| Bedrijf is niet te vinden in het register van Justis | Het mag dan geen beveiligingswerk verrichten, tenzij het onder een andere naam of rechtspersoon staat | Zoek op KvK-nummer en op de statutaire naam; zie vergunning controleren |
Dat laatste signaal is in de beveiliging extra sterk. Volgens artikel 2 van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus mag een bedrijf zonder vergunning geen beveiligingswerk verrichten of aanbieden. Een werkgever die je als beveiliger wil inzetten, moet dus in het register van Justis staan. Vind je hem niet, zoek dan ook op de statutaire naam en vraag hoe het bedrijf zich verhoudt tot de vergunninghouder. Staat hij er echt niet in, dan is dat geen spookvacature maar een veel groter probleem. Gaat het om een uitzendbureau of een bemiddelaar, kijk dan naar de vergunning van het beveiligingsbedrijf waar je echt komt te werken; meer daarover in werken via een uitzendbureau in de beveiliging.
Liever meteen kijken waar werkgevers nu beveiligers zoeken?
Nepvacatures in de beveiliging: zo herken je oplichting
Bij de Fraudehelpdesk kwamen in het eerste halfjaar van 2025 3.112 meldingen binnen over vacaturefraude, tegen 186 in dezelfde periode van 2024. Het aantal financieel gedupeerden steeg van 92 naar 230 en de gemelde schade van € 821.386 naar € 1.522.346. In de halfjaarcijfers over 2026 (september 2026) staat vacaturefraude niet meer apart. De cijfers gaan over alle branches, niet alleen over de beveiliging. Een paar van de trucs passen precies op ons vak.
De Fraudehelpdesk noemt als kenmerken onder meer: een ongevraagd telefoontje of bericht met een werkaanbod, het verzoek om over te stappen naar WhatsApp, veel geld voor weinig werk, en eerst zelf geld moeten overmaken. Voor beveiligers kun je daar zelf deze vragen naast leggen, omdat de wet in jouw vak veel vastlegt:
| Wat er wordt gevraagd | Waarom dat niet klopt |
|---|---|
| Geld voor je beveiligingspas | Je werkgever vraagt de pas aan bij de korpschef; de kosten (volgens de regeling € 60 voor de toestemming en € 26 voor de pas) zijn voor zijn rekening. Zie vragen over beveiligingspassen. |
| Geld voor je uniform | Volgens artikel 9 van de Wpbr moet je werkgever ervoor zorgen dat je een goedgekeurd uniform draagt, en de cao kent geen kleedgeld, borg of inhouding voor je uniform. Zie uniform in de beveiliging. |
| Geld voor een screening of “administratiekosten” vooraf | De wettelijke toets loopt via je werkgever en de korpschef. Een werkgever die geld vraagt om je aan te nemen, is een reden om te stoppen. |
| Een kopie of foto van je paspoort, plus je BSN, al bij de eerste reactie of via WhatsApp | Tijdens de sollicitatie mag dat niet. Een echte werkgever heeft je gegevens pas na het aanbod nodig, voor je contract en de aanvraag van je pas. Met een kopie plus BSN kan een oplichter op jouw naam leningen of abonnementen afsluiten. |
| Geld ontvangen en doorsturen als “taak” | Dan word je ingezet als geldezel. Dat is geen baan; je kunt er zelf strafrechtelijk voor worden aangesproken, voor witwassen. |
| Een gesprek alleen via WhatsApp, zonder adres of vestiging | Een echt beveiligingsbedrijf heeft een KvK-nummer en een vergunning die je kunt opzoeken. |
Let op het verschil met studiekosten. Een echte werkgever kan in een studieovereenkomst afspreken dat je opleidingskosten terugbetaalt als je binnen een bepaalde tijd zelf vertrekt. Dat is iets anders dan vooraf betalen om een baan te krijgen. Schrijf je je zelf in bij een opleidingsinstituut, dan betaal je dat instituut, niet een werkgever die je een baan belooft. Hoe de cao studiekosten regelt, lees je in de opleiding tot beveiliger.
Wat mag een werkgever tijdens je sollicitatie wel en niet vragen?
De Autoriteit Persoonsgegevens schrijft dat werkgevers deze gegevens tijdens een sollicitatie meestal niet mogen verwerken. Dit is wat er volgens de toezichthouder geldt, aangevuld met wat specifiek is voor de beveiliging.
| Wat er wordt gevraagd | Tijdens de sollicitatie | Na het aanbod en bij indiensttreding |
|---|---|---|
| Je identiteitsbewijs laten zien | Mag | Mag |
| Een kopie, scan of foto van je identiteitsbewijs | Mag niet | Mag, en moet: je werkgever is wettelijk verplicht een kopie te hebben. In de beveiliging heeft hij die al na het aanbod nodig, voor de aanvraag van je pas |
| Je BSN | Mag niet, behalve om na te gaan of je onder de Wet banenafspraak valt | Mag, voor de loonadministratie |
| Vragen over je gezondheid | Vrijwel nooit | Je werkgever mag je diagnose niet vragen; dat loopt via de bedrijfsarts |
| Je strafrechtelijk verleden | Alleen als het noodzakelijk is voor de functie; in de beveiliging loopt de toets via de toestemming van de korpschef | Via de korpschef en eventueel een screening van de opdrachtgever |
Hoe het zit met een strafblad en je pas, lees je in beveiliger worden met een strafblad. Hoe lang een werkgever je cv mag bewaren, staat in geen reactie op je sollicitatie.
Wat je als sollicitant van een werkgever mag verwachten
De NVP Sollicitatiecode (versie juli 2025) is een gedragscode die is opgesteld in overleg met de Stichting van de Arbeid. Hij is niet wettelijk verplicht. Werkgevers kunnen hem vrijwillig volgen, en sommige noemen hem in hun vacature. Voor bemiddelaars bestaat een aparte Recruitercode. Dit zegt de Sollicitatiecode over de vacature zelf, en over een vacature die vervalt:
| Onderdeel van de code | Wat er staat |
|---|---|
| 2.1 Wervingsprofiel | Als er een vacature is of komt, staan de belangrijkste kenmerken erin, onder meer startsalaris of salarisschaal, type contract, arbeidsomvang en standplaats |
| 2.3 Procedure | De vacature noemt hoe je solliciteert, wanneer je een reactie kunt verwachten en wanneer de sollicitatie uiterlijk binnen moet zijn; zonder einddatum moet dat duidelijk vermeld zijn |
| 5.2 Afronding | Is de vacature vervuld of laat de organisatie haar vervallen, dan hoort iedereen die nog in de procedure zit dat binnen twee weken |
Onderdeel 5.2 is de kern: een vacature die vervalt, hoort te eindigen met een bericht aan de kandidaten, niet met stilte en een nieuwe advertentie. Wat de code zegt over reactietermijnen, afwijzingen en het bewaren van je cv, staat in geen reactie op je sollicitatie. Het kabinet wil de wet op loontransparantie per 1 januari 2027 invoeren. Vanaf dan heb je ook een wettelijk recht op informatie over het aanvangssalaris. Daarover lees je meer in loontransparantie in de beveiliging. In de beveiliging ligt je minimumloon overigens al vast in de cao; zie het salaris van een beveiliger.
Vijf checks voordat je tijd in een vacature steekt
- Bel voordat je solliciteert en stel drie vragen: op welk object of in welke regio begin ik, hoeveel uur per week, en wanneer kan ik starten? Een werkgever met een echte plek kan daar meestal een concreet antwoord op geven, ook als je start nog afhangt van je pas.
- Vraag naar de cao en de schaal. Werk je via een beveiligingsbedrijf, dan geldt meestal de cao Particuliere Beveiliging of de cao Veiligheidsdomein, en dan is er een antwoord.
- Zoek het bedrijf op KvK-nummer en naam op in het register van Justis. Geen vergunning, geen beveiligingswerk.
- Vraag hoe de procedure loopt: hoeveel gesprekken, wanneer je iets hoort, en of er een assessment of screening bij hoort. Zie vragen die je zelf stelt in een sollicitatiegesprek.
- Houd een lijstje bij met datum, bedrijf, contactpersoon en wanneer je opvolgt. Laat een bedrijf je drie keer zitten, dan weet je genoeg.
Ben je zover dat je wilt reageren, zorg dan dat je cv en brief meteen laten zien wat je hebt: je pas, je diploma, BHV of EHBO en de objecten waar je hebt gewerkt. Tips in het cv voor beveiligers en de sollicitatiebrief voor beveiligers. Zoek je in een specifieke stad, vergelijk dan bijvoorbeeld de vacatures in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht of Eindhoven.
Klaar om te solliciteren?
Toch gereageerd op een nepvacature? Dit doe je
- Stop het contact en betaal niets meer, ook niet om “je geld terug te krijgen”.
- Heb je geld overgemaakt of je bankgegevens gedeeld, bel dan meteen je bank.
- Heb je een kopie van je identiteitsbewijs gestuurd, meld dat bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude; dat advies geeft ook de Fraudehelpdesk.
- Neem contact op met de Fraudehelpdesk voor persoonlijk advies en om de vacature te melden.
- Doe aangifte bij de politie als je schade hebt of als je identiteit is misbruikt.
- Meld het bij de site waar je de vacature zag, zodat hij offline kan. Zag je hem op vacaturebeveiliging.nl, mail ons dan op info@vacaturebeveiliging.nl.
Klacht over een sollicitatieprocedure of spookvacature
Een specifiek wettelijk verbod op een vacature waarachter geen baan zit, bestaat in Nederland niet. Wat je wel kunt doen:
- Volgt de werkgever de Sollicitatiecode, dan is er een klachtenroute: eerst bij de organisatie zelf, daarna bij de Klachteninstantie van de Sollicitatiecode. Hoe die werkt en wanneer het zin heeft, lees je in geen reactie op je sollicitatie.
- Gaat het om je privacy, bijvoorbeeld een gevraagde kopie van je identiteitsbewijs of een cv dat niet wordt verwijderd, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
- Gaat het om discriminatie, dan is het College voor de Rechten van de Mens de plek.
Veelgestelde vragen over spookvacatures en nepvacatures
Wat is een spookvacature?
Een vacature waarachter op dit moment geen echte baan zit. De functie is bijvoorbeeld al vervuld, er is nog geen budget, of de werkgever verzamelt alleen cv’s voor later. Een werkgever die eerlijk vermeldt dat hij doorlopend werft, plaatst geen spookvacature. Een nepvacature is iets anders: daar gaat het om oplichting.
Zijn spookvacatures verboden?
Een specifiek wettelijk verbod bestaat in Nederland niet. De NVP Sollicitatiecode vraagt werkgevers wel om duidelijk te zijn over de procedure en om kandidaten binnen twee weken te laten weten dat een vacature is vervallen. Die code is alleen niet verplicht. Wel gelden altijd de privacyregels, en bij oplichting het strafrecht.
Mag een werkgever een kopie van mijn identiteitsbewijs vragen als ik solliciteer?
Nee. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mag een werkgever tijdens de sollicitatie geen kopie, scan of foto van je identiteitsbewijs vragen of maken. Je BSN mag hij ook niet vragen, behalve om na te gaan of je onder de Wet banenafspraak valt. Je identiteitsbewijs laten zien mag wel. Pas als je in dienst treedt, is je werkgever verplicht een kopie te hebben; in de beveiliging heeft hij je gegevens na het aanbod ook nodig voor de aanvraag van je pas.
Moet ik betalen voor mijn beveiligingspas?
Nee. Je werkgever vraagt de toestemming en de pas aan bij de korpschef, en de kosten zijn voor zijn rekening; volgens de regeling is dat € 60 voor de toestemming en € 26 voor de pas. Vraagt iemand je om geld voor een pas, een uniform of een screening, zeker voordat je een contract hebt, stop dan het contact.
Is een vacature die steeds terugkomt een spookvacature?
Niet altijd. In de beveiliging werven veel werkgevers doorlopend, of zoeken ze beveiligers voor een regio waarin je op meerdere objecten werkt. Bel en vraag op welk object je begint, hoeveel uur je krijgt en wanneer je kunt starten. Komt daar geen concreet antwoord op, dan is het verstandig je tijd ergens anders in te steken.
Wat doe ik als ik geld heb betaald aan een nepvacature?
Stop het contact en betaal niets meer. Bel meteen je bank, neem contact op met de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie. Heb je ook een kopie van je identiteitsbewijs gestuurd, meld dat dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Bronnen: NVP Sollicitatiecode, versie juli 2025, onderdelen 2.1, 2.3 en 5.2; Autoriteit Persoonsgegevens, persoonsgegevens van sollicitanten; Fraudehelpdesk, halfjaarcijfers 2025; Fraudehelpdesk, halfjaarcijfers 2026; Fraudehelpdesk, ik krijg een baan aangeboden; Fraudehelpdesk, ik heb gereageerd op een vacature; Wetboek van Strafrecht, artikel 420bis (witwassen); Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus, artikelen 2, 7 en 9; Justis, register vergunninghouders Wpbr.
Gepubliceerd op 19 oktober 2026. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.
Na jaren als marketing manager bij ProHost Security in Groningen weet Matthijs wat er speelt op de beveiligingsmarkt, van werkvloer tot cao-tafel. Vanuit zijn liefde voor marketing én beveiliging bouwde hij Vacaturebeveiliging.nl van een zolderkamer uit tot een kantoor met vier collega’s, en kantoorhond Finn.