Ontvang vacatures direct in je mailbox
8 augustus 2026
Assessment en selectieprocedure in de beveiliging: welke tests je krijgt en welke rechten je hebt
Kort antwoord: wat mensen “de selectie” noemen, zijn in de beveiliging drie losse trajecten met elk hun eigen regels. Het assessment is vrijwillig: geen wet verplicht het, en laat een psycholoog het afnemen die bij het NIP is aangesloten, dan zie jíj het rapport als eerste en kun je het in beginsel tegenhouden. De screening door de korpschef is wél verplicht en is geen sollicitatieronde maar een betrouwbaarheidsonderzoek op grond van de Wpbr. Een medische keuring mag alleen als aan de functie bijzondere eisen op het punt van medische geschiktheid worden gesteld — en die arts mag je werkgever niet meer vertellen dan geschikt of ongeschikt. Wie die drie uit elkaar houdt, weet precies waar hij nee mag zeggen.
3trajecten die vaak op één hoop gaan
Jij eersthet assessmentrapport gaat eerst naar jou
Art. 4Wet op de medische keuringen: keuren mag lang niet altijd
Werkgevervraagt de toestemming aan en krijgt de rekening
In dit artikel
Je solliciteert op een beveiligingsvacature, je hebt een goed gesprek, en dan volgt er een mail met woorden als “online test”, “capaciteitenonderzoek”, “keuring” en “screening” door elkaar. Voor je het weet zit je een uur lang figuurreeksen op te lossen zonder dat je weet wie de uitslag te zien krijgt, of wat er gebeurt als hij tegenvalt.
Dat hoeft niet. In deze branche liggen je rechten redelijk scherp vast — alleen staan ze in drie verschillende regelingen, en dat is precies waarom bijna niemand ze kent. Hieronder staan ze op een rij, met wat je kunt weigeren, wat je mag inzien en waar je aan de bel trekt.
Drie trajecten, drie totaal verschillende regimes
Dit is de tabel waar het allemaal mee begint. Zet hem naast de mail die je hebt gekregen en je weet meteen waar je aan toe bent.
| Assessment | Screening | Medische keuring | |
|---|---|---|---|
| Wat is het | Tests en oefeningen om te kijken of je bij de functie past | Betrouwbaarheidsonderzoek door de politie | Onderzoek naar je medische geschiktheid voor de functie |
| Wie voert het uit | De werkgever of een assessmentbureau | De korpschef, afdeling Korpscheftaken | Een keurend arts |
| Basis | Geen wet; wel de beroepscode van de psycholoog en de AVG | Artikel 7 Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus | Wet op de medische keuringen |
| Verplicht? | Nee — maar weigeren betekent meestal einde procedure | Ja, zonder toestemming mag je niet aan het werk | Alleen toegestaan bij bijzondere medische functie-eisen |
| Mag je weigeren | Ja | Nee, niet als je in dit vak wilt werken | Ja, máár alleen als de keuring niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet (artikel 11) |
| Wat je werkgever te zien krijgt | Alleen wat jij vrijgeeft, als een psycholoog het uitvoert | Het besluit op de aanvraag; de inhoud van je justitiële dossier krijgt je werkgever niet | Alleen wat strikt noodzakelijk is voor het doel — in de praktijk: geschikt of niet |
| Wie betaalt | De werkgever | Het bedrijf vraagt aan en betaalt de politie | De werkgever |
De belangrijkste regel uit deze tabel: de screening staat volledig los van je sollicitatie. Een prachtig assessment redt je niet als de korpschef geen toestemming geeft, en andersom zegt een goedgekeurde screening niets over de vraag of je de baan krijgt.
Wat een assessment in de beveiliging inhoudt
Lang niet elke werkgever gebruikt er één. Kleinere bedrijven doen twee gesprekken en klaar; grotere organisaties en opdrachtgevers met zware objecten — luchthavens, ziekenhuizen, defensie-, chemie- en datacenterlocaties — zetten vaker een assessment in. Wat je kunt tegenkomen:
| Onderdeel | Wat het meet | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| Capaciteitentest | Logisch redeneren, taal, cijfers, soms ruimtelijk inzicht | Bijna altijd onder tijdsdruk. Oefenen helpt hier in de praktijk: je went aan de vraagvorm. |
| Persoonlijkheidsvragenlijst | Werkstijl, omgang met stress, samenwerken, regelgerichtheid | Geen goede of foute antwoorden, wél consistentie. Sociaal wenselijk invullen kan opvallen. |
| Praktijksimulatie of rollenspel | Hoe je de-escaleert, hoe je een grens stelt, hoe je rapporteert | Het onderdeel dat het dichtst bij het echte werk ligt. Denk hardop, dat wordt gewaardeerd. |
| Interview met een psycholoog | Toelichting op de testuitslagen | Dit is het moment om feitelijke onjuistheden recht te zetten. |
| Integriteits- of betrouwbaarheidsvragenlijst | Houding tegenover regels, meldingsbereidheid | Staat los van de screening en heeft daar geen enkele invloed op. |
Je blokkeringsrecht: het rapport gaat eerst naar jou
Dit is het punt dat vrijwel geen enkele kandidaat kent, en het is het waardevolste dat in dit artikel staat.
Wordt je assessment afgenomen door een psycholoog die is aangesloten bij het Nederlands Instituut van Psychologen, dan geldt de NIP-beroepscode. Die code bepaalt dat de rapportage eerst aan jóu wordt voorgelegd. Je hebt inzagerecht, je mag feitelijke onjuistheden laten corrigeren, en je hebt in beginsel een blokkeringsrecht: jíj bepaalt of het rapport naar de opdrachtgever gaat (artikel 95 van de beroepscode). Dat recht is niet absoluut. Het vervalt als een wettelijke regeling het uitsluit, en de psycholoog kan oordelen dat een zwaarwegend belang zich ertegen verzet. In die twee gevallen mag je wél je bezwaren op schrift stellen en die tegelijk met het rapport laten meesturen. Corrigeren kan bovendien alleen bij gegevens die feitelijk onjuist of onvolledig zijn of niet ter zake doen — de bevindingen en conclusies blijven volgens artikel 94 de verantwoordelijkheid van de psycholoog.
Belangrijk: dit is een beroepscode, geen wet. De code bindt psychologen die bij het NIP zijn aangesloten — zij kunnen erop worden aangesproken via het tuchtrecht van het instituut. Wordt je test afgenomen door iemand die daar niet onder valt, bijvoorbeeld een recruiter met een online testtool, dan geldt dit blokkeringsrecht niet. Vraag daarom vóórdat je begint wie het onderzoek uitvoert en of diegene onder de NIP-beroepscode valt. Dat is een normale vraag en een net bureau beantwoordt hem zonder aarzelen.
En blokkeren zonder gevolgen bestaat niet: een werkgever die geen rapport krijgt, zal je meestal niet aannemen. Het recht is dan ook niet bedoeld om een tegenvallende uitslag te verstoppen, maar om te voorkomen dat er een rapport over jou de deur uitgaat dat je zelf nooit hebt gezien. Gebruik het vooral als hefboom: eerst lezen, dan corrigeren wat feitelijk niet klopt, dan vrijgeven.
Los daarvan geeft de AVG je een inzagerecht in de persoonsgegevens die over jou worden verwerkt. Dat geldt ook voor testuitslagen, en ook als er geen psycholoog aan te pas komt.
De medische keuring: mag lang niet altijd
“Je moet nog even langs de bedrijfsarts” klinkt als een formaliteit. Dat is het niet. De Wet op de medische keuringen zet een stevige rem op aanstellingskeuringen, en die rem wordt in de praktijk regelmatig genegeerd.
De hoofdregel staat in artikel 4: een keuring in verband met het aangaan van een arbeidsverhouding mag alleen worden verricht als aan de vervulling van de functie bijzondere eisen op het punt van de medische geschiktheid moeten worden gesteld. Voor een receptiedienst of een gewone objectpost is dat er niet zomaar. Voor werk waarbij het echt om de fysieke gesteldheid gaat — denk aan brandwacht met repressieve taken, of functies met bijzondere eisen op een luchthaven — kan dat anders liggen.
Gaat de keuring door, dan heb je deze rechten:
| Wat | Waar het staat | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Vooraf schriftelijke informatie | Artikel 8 | Je krijgt tijdig en begrijpelijk op papier wat het doel is, welke vragen en onderzoeken er komen en welke rechten je hebt |
| De arts vertelt niet te veel | Artikel 10 | De keurend arts deelt aan de opdrachtgever niet meer mee dan voor het doel van de keuring strikt noodzakelijk is. Je diagnose hoort daar niet bij. |
| Je mag weigeren | Artikel 11 | Je mag medewerking weigeren aan de keuring of een onderdeel daarvan als daarbij niet is voldaan aan de artikelen 2 tot en met 8 — bijvoorbeeld als er geen bijzondere medische functie-eisen zijn, of als je vooraf geen schriftelijke informatie kreeg |
| Jij hoort de uitslag als eerste | Artikel 7:464 BW | Bij een aanstellingskeuring mag je als eerste kennisnemen van de uitslag en de gevolgtrekking, om te beslissen of die aan de werkgever wordt meegedeeld |
| Recht op herkeuring | Artikel 12 | Bij een negatieve of voorwaardelijke uitslag kun je een herkeuring vragen door een onafhankelijke arts. De kosten zijn voor de keuringvrager, die een redelijke bijdrage van jou mag verlangen. Je moet dat wel met redenen omkleed doen binnen een week nadat de uitslag je is meegedeeld. |
Nog een regel die je in je voordeel kunt gebruiken: de keuring hoort als laatste te komen. Artikel 4 bepaalt dat een aanstellingskeuring pas wordt verricht nadat alle overige beoordelingen van je geschiktheid hebben plaatsgevonden en de werkgever op grond daarvan van plan is je aan te stellen. Word je al in de eerste ronde naar een arts gestuurd, dan klopt de volgorde niet.
Vragen over je gezondheid en je ziekteverzuim horen niet in een sollicitatiegesprek thuis. Dat volgt uit artikel 4 van de Wet op de medische keuringen, dat bepaalt dat alleen een keurend arts zulke vragen mag stellen; de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen hanteert die lijn ook als er helemaal geen keuring plaatsvindt. Krijg je zulke vragen toch, dan is dat een signaal over de werkgever — niet over jou. Overigens kent de cao Particuliere Beveiliging wél een keuringsrecht voor jezelf: ben je 55 jaar of ouder, dan mag je op grond van artikel 73 eens per twee jaar een medische keuring laten doen die je werkgever betaalt. Zie beveiliger worden op latere leeftijd.
De screening is geen sollicitatieronde
Het onderdeel waar de meeste spanning op zit, is meestal niet het assessment maar de screening. Belangrijk om te weten: dit is geen beoordeling van jou als kandidaat. Je werkgever vraagt bij de korpschef toestemming om jou te werk te mogen stellen, op grond van artikel 7 van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus. Er wordt gekeken naar justitiële gegevens en andere feiten die iets zeggen over je betrouwbaarheid. Hoe je scoorde op een capaciteitentest speelt daarin geen enkele rol, en andersom.
Werk je op een luchtvaartterrein, dan verleent niet de korpschef maar de commandant van de Koninklijke Marechaussee de toestemming — dat staat in datzelfde artikel 7.
Twee dingen die je vooraf moet regelen. Ten eerste de kosten: de aanvraag loopt via je werkgever. De wet legt de plicht om toestemming te vragen bij het beveiligingsbedrijf en dat bedrijf betaalt de vergoeding aan de politie (artikel 7, zesde lid). Of een werkgever die kosten daarna op jou mag verhalen, regelt de wet niet met zoveel woorden. Word je gevraagd zelf te betalen, vraag dan om de afspraak op papier en controleer je contract — een inhouding mag je in elk geval nooit onder het minimumloon brengen. Ten tweede: heb je iets op je naam staan, wacht dan niet af tot het misgaat. Wat er precies wordt meegewogen, welke terugkijktermijnen gelden en hoe je bezwaar maakt, staat volledig uitgewerkt in beveiliger worden met een strafblad. De pas zelf, de kleuren en de aanvraag staan in alles over de beveiligingspas.
Weten welke werkgevers nu zoeken? De procedure begint bij een vacature die bij je past.
In welke volgorde loopt de procedure?
De grootste ergernis van sollicitanten in deze branche is niet de moeilijkheid van de tests, maar de stilte ertussen. Dit is de volgorde waarin het meestal loopt:
| Stap | Wie is aan zet | Wat je zelf kunt doen |
|---|---|---|
| 1. Sollicitatie en eerste gesprek | De werkgever | Vraag meteen hoe de rest van de procedure eruitziet en of er een assessment volgt |
| 2. Assessment of test | Werkgever of bureau | Vraag wie het uitvoert, wie de uitslag krijgt en of je het rapport eerst zelf ziet |
| 3. Tweede gesprek, arbeidsvoorwaarden | De werkgever | Vraag naar functiegroep, salarisschaal en periodieken — niet alleen naar het uurloon |
| 4. Aanvraag toestemming korpschef | Je werkgever dient in | Lever je gegevens compleet en snel aan; onvolledige aanvragen kosten de meeste tijd |
| 5. Eventuele medische keuring | Keurend arts | Vraag vooraf schriftelijk waarom de functie bijzondere medische eisen stelt |
| 6. Contract en pas | De werkgever | Controleer je functiebenaming en schaal in het contract vóór je tekent |
Reken erop dat stap 4 het langst duurt. Blijft het daarna stil, dan hoef je niet lijdzaam af te wachten — in geen reactie op je sollicitatie staat een voorbeeld-opvolgmail die je kunt gebruiken.
Zo bereid je je voor op het assessment in de beveiliging
Voorbereiden helpt, maar niet overal evenveel. Verdeel je tijd zo:
- Capaciteitentests: oefenen loont. Niet omdat je slimmer wordt, maar omdat de vraagvormen herhalen. Twee keer een oefenset doorwerken scheelt merkbaar in je tempo, en tempo is bij deze tests het halve werk.
- Persoonlijkheidsvragenlijsten: niet strategisch invullen. Veel van deze lijsten bevatten controlevragen die terugkomen in andere bewoordingen. Wie het antwoord geeft dat hij denkt dat gevraagd wordt, kan daar juist op opvallen.
- Rollenspel: bereid drie situaties vóór. Een agressieve bezoeker, een collega die de regels aan zijn laars lapt, en een klant die iets wil wat niet mag. Wie die drie heeft doordacht, kan bijna elk scenario aan.
- Vraag vooraf wat er precies wordt afgenomen. Een capaciteitentest bereid je anders voor dan een praktijksimulatie. Een net bureau vertelt je dat gewoon.
De rest van de voorbereiding is gewoon goed solliciteren: de vragen die je krijgt, de vragen die je zelf stelt, een cv dat klopt, je referenties en getuigschrift, en weten in welke salarisschaal je terechtkomt.
Vijf rode vlaggen in een selectieprocedure
- Je moet je eigen screening betalen. Het bedrijf vraagt de toestemming aan en krijgt de rekening van de politie. Wordt dat op jou afgewenteld, vraag dan om de afspraak op papier — en let erop dat een inhouding je nooit onder het minimumloon mag brengen.
- Je draait een “proefdienst” zonder contract en zonder loon. Meelopen om te kijken hoe het werk eruitziet is prima. Zelfstandig een post draaien of daadwerkelijk diensten vervullen is werk, en daar hoort loon bij.
- Een keuring zonder uitleg. Vraag schriftelijk waarom de functie bijzondere medische eisen stelt. Komt daar geen helder antwoord op, dan is er iets aan de hand.
- Gezondheidsvragen in het gesprek. Vragen over je ziekteverzuim, je aandoeningen of je gezinssituatie horen er niet.
- Een assessment waarvan je de uitslag nooit te zien krijgt. Vraag er meteen naar. Een bureau dat daar vaag over doet, vertelt je iets over hoe er met je gegevens wordt omgegaan.
Wat je zelf mag vragen — en hoe je dat formuleert
Deze vier vragen kosten je niets en leveren je veel op. Stuur ze gerust per mail terug voordat je aan een test begint.
Voordat ik aan het assessment begin, wil ik graag vier dingen weten:
1. Wie voert het onderzoek uit, en valt diegene onder de beroepscode van het NIP?
2. Krijg ik het rapport als eerste zelf te zien, en kan ik feitelijke onjuistheden laten aanpassen?
3. Wie ontvangt de uitslag, in welke vorm, en hoelang worden mijn gegevens bewaard?
4. Volgt er ook een medische keuring, en zo ja: welke bijzondere medische eisen stelt deze functie?
Een werkgever die deze vragen normaal vindt, is meestal ook een werkgever bij wie de rest op orde is. Kijk daarnaast gewoon rond: er zijn genoeg bedrijven die hun procedure netjes hebben staan, in Amsterdam en in de rest van het land.
Klaar om te solliciteren, met je rechten op zak?
Veelgestelde vragen over het assessment in de beveiliging
Is een assessment verplicht als je beveiliger wilt worden?
Nee. Geen enkele wet verplicht een assessment in de beveiliging. Wat wél verplicht is, is de toestemming van de korpschef op grond van artikel 7 van de Wpbr: zonder die toestemming mag je het werk niet doen. Of er daarnaast een assessment volgt, bepaalt de werkgever. Je mag weigeren, maar in de praktijk betekent dat meestal het einde van de procedure.
Mag ik het assessmentrapport zelf inzien?
Wordt het onderzoek uitgevoerd door een psycholoog die is aangesloten bij het NIP, dan wordt de rapportage eerst aan jou voorgelegd: je hebt inzagerecht, je kunt feitelijke onjuistheden laten corrigeren en je hebt in beginsel een blokkeringsrecht, waarmee je bepaalt of het rapport naar de opdrachtgever gaat. Dat recht is niet absoluut: het vervalt als een wettelijke regeling het uitsluit, en de psycholoog kan oordelen dat een zwaarwegend belang zich ertegen verzet. Het is bovendien een beroepscode en geen wet, dus vraag vooraf wie het onderzoek uitvoert. Los daarvan geeft de AVG je inzage in de persoonsgegevens die over jou worden verwerkt.
Mag een werkgever mij medisch laten keuren voor een beveiligingsbaan?
Alleen als aan de vervulling van de functie bijzondere eisen op het punt van de medische geschiktheid moeten worden gesteld. Dat staat in artikel 4 van de Wet op de medische keuringen. Voor veel functies in deze branche is dat niet vanzelfsprekend. Gaat de keuring door, dan moet je vooraf schriftelijk worden geïnformeerd, mag de arts aan je werkgever niet meer meedelen dan strikt noodzakelijk is, mag je medewerking weigeren als de keuring niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet, en kun je bij een negatieve uitslag binnen een week om een herkeuring vragen.
Telt een slecht assessment mee bij mijn screening?
Nee. Dat zijn twee volledig gescheiden trajecten. De korpschef beoordeelt je betrouwbaarheid aan de hand van justitiële gegevens en andere feiten, niet aan de hand van testuitslagen of het oordeel van een assessmentbureau. Andersom zegt een goedgekeurde screening niets over de vraag of een werkgever je geschikt vindt.
Moet ik zelf betalen voor de screening en mijn pas?
De aanvraag loopt via je werkgever: de wet legt de plicht om toestemming te vragen bij het beveiligingsbedrijf, en dat bedrijf betaalt de vergoeding aan de politie. Of die kosten daarna op jou mogen worden verhaald, regelt de wet niet met zoveel woorden. Word je gevraagd zelf te betalen, vraag dan om de afspraak op papier en controleer je contract. Een inhouding mag je in elk geval nooit onder het minimumloon brengen.
Kan ik oefenen voor een capaciteitentest?
Ja, en dat helpt in de praktijk — niet omdat je er slimmer van wordt, maar omdat je went aan de vraagvormen en aan de tijdsdruk. Bij persoonlijkheidsvragenlijsten werkt oefenen juist averechts: die bevatten controlevragen die in andere bewoordingen terugkomen, dus strategisch invullen valt op.
Bronnen: Wet op de medische keuringen, artikelen 4, 8, 10, 11 en 12 · Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 464 (als eerste kennisnemen van de uitslag) · Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus, artikel 7 · Beroepscode voor psychologen (NIP, 2024), artikelen 92 tot en met 95 over rapportage, inzage, correctie en blokkering · Autoriteit Persoonsgegevens over bewaartermijnen · Cao Particuliere Beveiliging 2024–2026, artikel 73.
Na jaren als marketing manager bij ProHost Security in Groningen weet Matthijs wat er speelt op de beveiligingsmarkt, van werkvloer tot cao-tafel. Vanuit zijn liefde voor marketing én beveiliging bouwde hij Vacaturebeveiliging.nl van een zolderkamer uit tot een kantoor met vier collega’s, en kantoorhond Finn.